FTA600 R i samozamykacz – jak sprawdzić, czy napęd prawidłowo otworzy drzwi?
Napęd drzwiowy w systemie oddymiania
FTA600 R z samozamykaczem – co trzeba sprawdzić przed montażem?
FTA600 R jest konkretnym napędem ramieniowym stosowanym m.in. do otwierania drzwi pełniących funkcję napowietrzania w systemach oddymiania. Nie dobiera się więc wariantu FTA600 R do masy drzwi. Trzeba natomiast sprawdzić, czy napęd może prawidłowo pracować z konkretnym skrzydłem, samozamykaczem, zamkiem i przy wymaganym kącie otwarcia.
Sama zgodność wymiarów i masy skrzydła z zakresem zastosowania napędu nie wystarcza do potwierdzenia poprawności rozwiązania.
Dlaczego samozamykacz wpływa na pracę FTA600 R?
Podczas otwierania drzwi sprężyna samozamykacza jest napinana. FTA600 R musi więc pokonać nie tylko opory wynikające z ruchu skrzydła, ale również moment generowany przez samozamykacz.
Znaczenie ma jego rzeczywista nastawa. Przykładowo samozamykacz TS 5000 pozwala na bezstopniową regulację wielkości w zakresie EN 2–6 zgodnie z PN-EN 1154. Ten sam model może więc stawiać podczas otwierania różny opór zależnie od ustawienia.
Nie można bezpośrednio porównywać wielkości EN samozamykacza z parametrem siły FTA600 R wyrażonym w niutonach. Są to różne parametry techniczne odnoszące się do różnych urządzeń.
Co oznacza parametr 600 N w FTA600 R?
FTA600 R jest napędem ramieniowym. Ruch przekazywany jest na skrzydło przez ramię zakończone rolką, dlatego warunki mechaniczne zmieniają się wraz z położeniem drzwi.
Parametru 600 N nie można więc traktować jako stałej siły działającej na skrzydło w całym zakresie ruchu ani przeliczać go bezpośrednio na dopuszczalną masę drzwi.
Podstawowy zakres zastosowania FTA600 R dla drzwi przedstawia się następująco:
| Parametr | FTA600 R |
|---|---|
| Szerokość skrzydła | < 1200 mm |
| Wysokość skrzydła | < 2000 mm |
| Masa całkowita skrzydła | < 100 kg |
| Zakres programowania kąta | 5–93° |
| Ustawienie fabryczne kąta | 93° ±5% |
| Maks. siła / moment | 600 N / ok. 215 Nm |
| Zasilanie | 24 V DC |
Parametry te stanowią pierwszy etap weryfikacji zastosowania. Producent wskazuje jednocześnie, że wymiary skrzydła mają charakter orientacyjny i przy ocenie należy uwzględnić rzeczywiste warunki pracy oraz charakterystykę siła–droga napędu.
Co jeszcze trzeba uwzględnić?
Na pracę FTA600 R wpływają m.in. szerokość i proporcje skrzydła, położenie osi zawiasów, geometria ościeżnicy, miejsce montażu napędu, wymagany kąt otwarcia, nastawa samozamykacza, swobodna i prawidłowa praca mechaniczna skrzydła, sposób ryglowania oraz dodatkowe obciążenia, w tym działanie wiatru.
Dlatego dwa skrzydła o podobnych wymiarach i masie mogą stawiać napędowi zupełnie inne wymagania.
Czy FTA600 R może współpracować z samozamykaczem?
Tak, ale trzeba zweryfikować konkretną konfigurację.
W instrukcji FTA600 R dla montażu po stronie przeciwnej do zawiasów przy drzwiach otwieranych na zewnątrz producent wprost przewiduje możliwość zastosowania samozamykacza.
Nie oznacza to automatycznej zgodności z każdym samozamykaczem ani każdą jego nastawą.
Trzeba sprawdzić przede wszystkim rzeczywistą nastawę samozamykacza, sposób jego montażu, geometrię drzwi, wymagany zakres ruchu oraz warunki mechaniczne podczas całego otwierania.
FTA600 R odpowiada za wymuszone otwarcie drzwi. Samozamykacz odpowiada za ich kontrolowane zamknięcie. Oba urządzenia pracują więc na tym samym skrzydle i muszą być oceniane łącznie.
Geometria montażu ma bezpośrednie znaczenie
W wariancie R ramię FTA600 R zakończone rolką oddziałuje na skrzydło zgodnie z przewidzianą konfiguracją montażową.
Położenie napędu względem osi zawiasów wpływa na przebieg ruchu oraz osiągany kąt otwarcia. Dlatego miejsca montażu nie należy wyznaczać orientacyjnie dopiero na budowie.
Przed montażem trzeba określić kierunek otwierania drzwi, stronę i położenie zawiasów, konstrukcję ościeżnicy, miejsce montażu samozamykacza, dostępną przestrzeń dla FTA600 R oraz wymagany kąt otwarcia.
Samozamykacza nie należy osłabiać tylko po to, aby napęd otworzył drzwi
Jeżeli FTA600 R nie otwiera skrzydła, zmniejszenie nastawy samozamykacza może poprawić sytuację. Nie oznacza to jednak, że zestaw został prawidłowo skonfigurowany.
Samozamykacz musi zapewniać niezawodne i kompletne zamknięcie drzwi. W przypadku drzwi przeciwpożarowych lub dymoszczelnych prawidłowa funkcja samoczynnego zamykania ma szczególne znaczenie.
Jeżeli FTA600 R nie jest w stanie otworzyć drzwi przy ustawieniach samozamykacza wymaganych dla prawidłowej pracy zestawu drzwiowego, należy ponownie zweryfikować całe rozwiązanie.
Co z elektrozamkiem lub elektrozaczepem?
Jeżeli drzwi są ryglowane elektrycznie, muszą zostać skutecznie odryglowane przed rozpoczęciem ruchu FTA600 R.
Napęd posiada programowalny styk bezpotencjałowy o obciążalności maks. 24 V DC / 0,5 A, który może być wykorzystany m.in. do realizacji funkcji odryglowania.
Nie oznacza to, że z tego styku można bezpośrednio zasilić dowolny elektrozaczep lub elektrozamek. Sposób sterowania trzeba dostosować do parametrów zastosowanego urządzenia ryglującego.
W standardowej sekwencji styk zostaje aktywowany przed ruchem napędu. FTA600 R rozpoczyna otwieranie po około 5 sekundach, natomiast styk pozostaje aktywny przez około 10 sekund.
Prawidłowa kolejność wygląda więc następująco:
Napęd nie powinien próbować otwierać mechanicznie zaryglowanego skrzydła. Zabezpieczenie przeciążeniowe jest funkcją ochronną urządzenia, a nie elementem normalnej sekwencji pracy.
Drzwi prowadzące na zewnątrz wymagają dodatkowej analizy
W przypadku drzwi prowadzących bezpośrednio na zewnątrz trzeba uwzględnić dodatkowe obciążenia działające na skrzydło.
Dokumentacja FTA600 R wymaga uwzględnienia m.in. parcia i ssania wiatru oraz wpływu wiatru bocznego.
Prawidłowe otwarcie drzwi podczas jednej próby przy bezwietrznej pogodzie nie oznacza więc automatycznie, że napęd będzie pracował prawidłowo w każdych warunkach przewidzianych dla danego obiektu.
Należy również uwzględnić miejsce montażu samego urządzenia. FTA600 R jest przeznaczony do stosowania wewnątrz pomieszczeń. Napęd ma stopień ochrony IP32 i powinien być chroniony przed wilgocią oraz zanieczyszczeniami.
Co sprawdzić przed montażem FTA600 R?
Przed potwierdzeniem możliwości zastosowania napędu należy zebrać przede wszystkim:
- szerokość, wysokość i masę skrzydła,
- kierunek otwierania drzwi,
- stronę i geometrię zawiasów,
- konstrukcję ościeżnicy,
- wymagany kąt otwarcia,
- model samozamykacza i jego rzeczywistą nastawę,
- sposób montażu samozamykacza,
- rodzaj zamka, elektrozamka lub elektrozaczepu,
- miejsce przewidziane dla FTA600 R,
- informację, czy drzwi prowadzą na zewnątrz i mogą być obciążone wiatrem,
- pozycję otwarcia wymaganą przez projekt systemu oddymiania.
Przy nietypowej konstrukcji drzwi potrzebne mogą być również dokładne wymiary profili i położenie osi zawiasów.
Najczęściej popełniane błędy
-
Traktowanie 600 N jako prostego kryterium doboru.
Parametr ten nie jest bezpośrednim przelicznikiem na masę ani szerokość skrzydła.
-
Sprawdzenie wymiarów drzwi bez uwzględnienia samozamykacza.
Samozamykacz wpływa na warunki mechaniczne podczas otwierania.
-
Podanie modelu samozamykacza bez jego nastawy.
W przypadku urządzenia o regulowanej wielkości sama nazwa modelu nie pozwala określić rzeczywistych warunków pracy.
-
Zmniejszanie nastawy samozamykacza do momentu, aż FTA600 R zacznie otwierać drzwi.
Nie można poprawiać funkcji otwierania kosztem prawidłowego samozamykania.
-
Pominięcie geometrii montażu.
Położenie FTA600 R względem osi zawiasów ma bezpośredni wpływ na jego pracę.
-
Uruchamianie FTA600 R przed odryglowaniem drzwi.
Napęd nie powinien pracować przeciwko zamkniętemu mechanizmowi ryglującemu.
-
Testowanie FTA600 R po odłączeniu samozamykacza.
Taka próba nie odzwierciedla rzeczywistych warunków pracy docelowego zestawu.
-
Brak uwzględnienia wiatru.
W przypadku drzwi zewnętrznych obciążenia aerodynamiczne mogą istotnie zmienić warunki otwierania skrzydła.
Co sprawdzić przed odbiorem systemu oddymiania?
Jeżeli drzwi z FTA600 R pełnią funkcję napowietrzania w systemie oddymiania, należy sprawdzić działanie całego rozwiązania przewidzianego w projekcie.
Urządzenia oddymiające są urządzeniami przeciwpożarowymi. Powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a przed dopuszczeniem do użytkowania wymagane jest przeprowadzenie odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość działania.
W przypadku drzwi napowietrzających istotny jest efekt działania całego scenariusza: drzwi muszą zostać prawidłowo odryglowane, FTA600 R powinien rozpocząć ruch bez kolizji mechanicznych, a skrzydło powinno osiągnąć pozycję przewidzianą w projekcie. Trzeba również sprawdzić prawidłowe działanie samozamykacza po zakończeniu funkcji otwarcia.
Samo stwierdzenie, że silnik FTA600 R pracuje, nie potwierdza prawidłowego działania funkcji napowietrzania.
FTA600 R trzeba sprawdzić jako część całego zestawu drzwiowego
W przypadku FTA600 R właściwe pytanie nie brzmi: „jaki siłownik dobrać do tych drzwi?”.
Trzeba ustalić, czy FTA600 R w konkretnej konfiguracji prawidłowo otworzy dane drzwi z działającym samozamykaczem i doprowadzi skrzydło do pozycji wymaganej przez projekt systemu oddymiania.
Dlatego do weryfikacji potrzebne są dane całego zestawu drzwiowego, a nie tylko masa skrzydła i katalogowy parametr 600 N.