Co oznaczają symbole 1L1G, 1L2G, 2L2G i 10L10G przy centralach oddymiania?
Co oznaczają oznaczenia 1L1G, 1L2G, 2L2G i 10L10G?
Oznaczenia stosowane przy centralach AFG-4000 opisują liczbę linii oddymiania oraz liczbę grup przewietrzania.
Litera L oznacza linię oddymiania, a litera G oznacza grupę przewietrzania. Przykład 1L1G należy więc czytać jako jedna linia oddymiania i jedna grupa przewietrzania.
To oznaczenie nie jest marketingowym skrótem ani numerem wersji obudowy. Jest informacją o funkcjonalnym podziale centrali, który ma znaczenie przy doborze systemu, wykonaniu okablowania, konfiguracji scenariusza pożarowego i późniejszym odbiorze instalacji przez PSP.
W praktyce oznaczenie 1L1G, 1L2G, 2L2G czy 10L10G odpowiada na pytanie: ile niezależnych części systemu centrala może obsłużyć w zakresie sterowania pożarowego i przewietrzania. Nie odpowiada natomiast samodzielnie na pytanie, czy centrala ma wystarczający prąd dla wszystkich siłowników. To trzeba sprawdzić osobno.
Linia oddymiania a grupa przewietrzania — najważniejsza różnica
Linia oddymiania jest częścią odpowiedzialną za funkcję pożarową. W centralach AFG-4000 linia odpowiada za uruchomienie oddymiania po sygnale alarmowym, np. z ręcznego przycisku oddymiania RPO, czujki dymu, czujki temperatury albo zewnętrznego sygnału z centrali sygnalizacji pożaru.
Grupa przewietrzania dotyczy natomiast sterowania urządzeniami wykonawczymi w funkcji codziennego przewietrzania. Może obejmować klapy, okna, napędy lub inne elementy wykonawcze, które w stanie normalnej pracy mają być otwierane i zamykane ręcznie lub automatycznie, np. z przełącznika przewietrzania albo z uwzględnieniem czujki pogodowej.
Najprościej: L odpowiada za logikę alarmową oddymiania, G odpowiada za wydzielone sterowanie grupą urządzeń wykonawczych w funkcji przewietrzania. W czasie pożaru funkcja oddymiania ma priorytet nad przewietrzaniem.
1L1G — podstawowa konfiguracja centrali AFG-4000
Oznaczenie 1L1G oznacza jedną linię oddymiania i jedną grupę przewietrzania. Jest to podstawowy układ, w którym jedna część alarmowa systemu steruje jedną grupą urządzeń wykonawczych.
W takim układzie można mówić o jednej funkcjonalnej strefie sterowania oddymianiem, oczywiście pod warunkiem, że wynika to z projektu i scenariusza pożarowego. Typowym zastosowaniem może być prosta instalacja oddymiania klatki schodowej, gdzie jeden zestaw urządzeń wykonawczych realizuje wymagane otwarcie otworu oddymiającego lub napowietrzającego.
Nie wolno jednak zakładać, że 1L1G wystarczy zawsze dla jednej klatki schodowej. Ostateczny dobór zależy od liczby napędów, ich poboru prądu, sposobu napowietrzania, wymaganych sygnałów z SSP, sposobu przewietrzania oraz założeń projektu.
1L2G — jedna linia oddymiania, dwie grupy przewietrzania
Oznaczenie 1L2G oznacza jedną linię oddymiania i dwie grupy przewietrzania. W takim układzie część alarmowa pozostaje jedna, ale urządzenia wykonawcze mogą być rozdzielone na dwie grupy.
To rozwiązanie jest przydatne wtedy, gdy projekt wymaga osobnego sterowania dwoma zestawami urządzeń wykonawczych. Przykładowo jedna grupa może dotyczyć klap lub okien oddymiających, a druga urządzeń wykorzystywanych do napowietrzania albo osobnej sekcji przewietrzania. Nie należy jednak traktować tego jako uniwersalnej reguły — podział zawsze musi wynikać z dokumentacji projektowej i konfiguracji centrali.
Wyszukiwane często hasło AFG 1L2G dotyczy właśnie tego przypadku: jedna logika alarmowa, ale dwa wydzielone tory wykonawcze w funkcji grup. Błąd polega na tym, że część osób odczytuje 1L2G jako dwie niezależne strefy pożarowe. To nie jest prawidłowe uproszczenie.
2L2G — dwie linie oddymiania i dwie grupy
Oznaczenie 2L2G oznacza dwie linie oddymiania i dwie grupy przewietrzania. Jest to układ bardziej rozbudowany niż 1L2G, ponieważ podział dotyczy już nie tylko grup wykonawczych, ale również części alarmowej.
Taką konfigurację należy rozważać wtedy, gdy projekt przewiduje dwa niezależne obszary sterowania oddymianiem. Mogą to być oddzielne klatki schodowe, oddzielne strefy funkcjonalne albo inne układy, w których uruchomienie jednej części systemu nie powinno być bezrefleksyjnie utożsamiane z uruchomieniem drugiej.
W tym miejscu ważna jest jedna zasada: liczba linii oddymiania musi być zgodna ze scenariuszem pożarowym. Jeżeli projekt zakłada niezależne sterowanie kilkoma obszarami, nie należy sprowadzać ich do jednej linii tylko dlatego, że prądowo centrala jeszcze się mieści.
10L10G — duża konfiguracja, ale nadal wymagająca projektu
Oznaczenie 10L10G oznacza dziesięć linii oddymiania i dziesięć grup przewietrzania. W tabelach producenta można spotkać konfiguracje rozbudowane, np. AFG-4024/80A 10L10G, gdzie dodatkowo podawany jest całkowity prąd centrali oraz sposób jego podziału.
Taki zapis nie oznacza, że całą moc centrali można dowolnie wykorzystać na jednym wyjściu. Jeżeli przy konfiguracji pojawia się opis typu 10x8A, należy go czytać jako informację o podziale na moduły lub tory wyjściowe, a nie jako swobodny zapas prądowy dostępny bez ograniczeń w każdym miejscu instalacji.
Konfiguracja 10L10G ma sens w obiektach, w których projekt przewiduje wiele niezależnych linii sterowania oddymianiem i odpowiednią liczbę grup wykonawczych. Sama obecność takiej konfiguracji w tabeli nie oznacza, że jest ona właściwa dla każdego dużego budynku. O doborze decyduje scenariusz pożarowy, projekt instalacji i rzeczywisty bilans prądowy.
Jak czytać pełne oznaczenie, np. AFG-4024/80A 10L10G?
Pełne oznaczenie centrali zawiera kilka informacji technicznych. W zapisie AFG-4024/80A 10L10G człon AFG-4024 wskazuje centralę z wyjściem 24 V DC, wartość 80A określa prąd znamionowy konfiguracji, a 10L10G oznacza dziesięć linii oddymiania i dziesięć grup przewietrzania.
Nie należy pomijać żadnej z tych informacji. Napięcie 24 V DC musi być zgodne z zastosowanymi napędami. Prąd centrali musi odpowiadać sumie prądów urządzeń wykonawczych uruchamianych w najgorszym przewidzianym scenariuszu. Liczba linii i grup musi odpowiadać podziałowi funkcjonalnemu systemu.
Prawidłowy dobór centrali oddymiania 24 V DC polega więc na jednoczesnym sprawdzeniu trzech obszarów: napięcia, prądu oraz liczby linii i grup.
Czy jedna grupa przewietrzania to zawsze jeden siłownik?
Nie. Grupa przewietrzania nie oznacza automatycznie jednego siłownika. W jednej grupie może pracować więcej urządzeń wykonawczych, pod warunkiem że jest to zgodne z dokumentacją techniczną, dopuszczalnym prądem wyjścia, przekrojami przewodów, spadkiem napięcia oraz scenariuszem działania systemu.
Następnie trzeba sprawdzić, czy suma prądów grup uruchamianych jednocześnie nie przekracza dopuszczalnych parametrów centrali i modułów. To szczególnie ważne przy napędach drzwi napowietrzających, większych siłownikach do klap oraz układach z kilkoma urządzeniami na jednej kondygnacji.
Czy 1L2G oznacza oddzielne sterowanie oddymianiem i napowietrzaniem?
Może, ale nie musi. Technicznie 1L2G oznacza jedną linię oddymiania i dwie grupy przewietrzania. Jedna z grup może być wykorzystana dla urządzeń oddymiających, a druga dla urządzeń napowietrzających, jeżeli tak przewiduje projekt i konfiguracja centrali.
Nie powinno się jednak opisywać tego automatycznie jako układu oddymianie plus napowietrzanie bez sprawdzenia schematu. W systemach oddymiania klatek schodowych sposób napowietrzania jest elementem krytycznym. Jeżeli drzwi, okna lub klapy napowietrzające mają otwierać się w określonej kolejności, z opóźnieniem albo z potwierdzeniem stanu, należy uwzględnić to już na etapie projektu i doboru centrali.
Co jest ważniejsze: liczba linii i grup czy prąd centrali?
Nie ma jednej ważniejszej wartości. Obie muszą być poprawne.
Centrala może mieć wystarczający prąd, ale za mało linii do realizacji scenariusza pożarowego. Może też mieć wystarczającą liczbę linii i grup, ale zbyt mały prąd dla dobranych napędów. W obu przypadkach dobór jest błędny.
Przy odbiorze przez PSP problemem może być zarówno niezgodność działania systemu ze scenariuszem pożarowym, jak i brak potwierdzenia parametrów technicznych urządzeń, nieprawidłowe okablowanie, brak wymaganych dokumentów albo nieprawidłowa sygnalizacja uszkodzeń.
Dokumenty i wymagania, które trzeba uwzględnić
Dobór centrali oddymiania nie powinien być wykonywany wyłącznie na podstawie tabeli handlowej. Należy uwzględnić projekt budowlany lub techniczny, scenariusz pożarowy, dokumentację techniczno-ruchową producenta, deklaracje właściwości użytkowych, wymagane świadectwa dopuszczenia oraz wymagania normowe dla elementów systemu.
W przypadku systemów oddymiania istotne są przede wszystkim wymagania dotyczące urządzeń przeciwpożarowych, systemów kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła oraz zasilania urządzeń wykonawczych. Dla zasilaczy stosowanych w takich systemach kluczowe znaczenie ma PN-EN 12101-10. Dla klap i okien oddymiających istotna jest zgodność z właściwymi częściami serii PN-EN 12101, w tym z wymaganiami dla naturalnych urządzeń oddymiających, jeżeli takie urządzenia są stosowane.
W praktyce odbiorowej liczy się nie tylko sam wyrób, ale cały układ: centrala, napędy, RPO, czujki, sygnał z SSP, okablowanie, zasilanie rezerwowe, sygnalizacja uszkodzeń oraz zgodność działania z przyjętym scenariuszem.
Najczęstsze błędy przy interpretacji oznaczeń AFG
- Pierwszym błędem jest traktowanie oznaczenia G jako liczby stref pożarowych. Grupa przewietrzania nie jest tym samym co strefa pożarowa ani niezależna linia oddymiania.
- Drugim błędem jest utożsamianie 1L2G z dwoma niezależnymi alarmami. W tej konfiguracji linia oddymiania jest jedna, a grupy są dwie. Jeżeli projekt wymaga dwóch niezależnych linii alarmowych, należy analizować konfigurację z większą liczbą L.
- Trzecim błędem jest dobór centrali wyłącznie po prądzie. Informacja 24A, 48A czy 80A nie zastępuje podziału na linie i grupy. Prąd trzeba sprawdzić razem z układem funkcjonalnym.
- Czwartym błędem jest pomijanie prądów wszystkich urządzeń pracujących jednocześnie. Dotyczy to szczególnie napędów drzwi napowietrzających, klap dachowych, okien fasadowych i układów z kilkoma siłownikami w jednej grupie.
- Piątym błędem jest brak spójności między schematem podłączeń, opisem centrali i scenariuszem pożarowym. Jeżeli w projekcie opisano dwie niezależne klatki schodowe, a na obiekcie działa jedna wspólna linia bez prawidłowego uzasadnienia, odbiór może zakończyć się koniecznością korekty instalacji.
Jak uniknąć problemów przy odbiorze PSP?
Przed odbiorem należy sprawdzić, czy oznaczenie centrali odpowiada projektowi. Jeżeli dokumentacja przewiduje dwie linie oddymiania, centrala powinna umożliwiać realizację takiego podziału. Jeżeli przewidziano kilka grup wykonawczych, trzeba sprawdzić, czy są one rzeczywiście podłączone i skonfigurowane zgodnie ze schematem.
Należy wykonać test uruchomienia z każdego przewidzianego źródła alarmu: z RPO, z czujki, z sygnału SSP, jeżeli występuje, oraz z innych wejść przewidzianych w projekcie. Trzeba również sprawdzić kasowanie alarmu, sygnalizację uszkodzenia, działanie zasilania rezerwowego, reakcję czujki pogodowej w funkcji przewietrzania oraz priorytet funkcji pożarowej nad przewietrzaniem.
Do odbioru warto przygotować opis konfiguracji centrali wprost: ile jest linii oddymiania, ile grup przewietrzania, jakie urządzenia są przypisane do każdej grupy, jaki jest bilans prądowy i które sygnały powodują uruchomienie systemu. Taki opis skraca rozmowę na odbiorze i ogranicza ryzyko nieporozumień.
Krótkie podsumowanie oznaczeń
Przy doborze centrali AFG-4000 nie wystarczy odczytać symbol z tabeli. Trzeba sprawdzić, czy liczba linii, liczba grup, prąd centrali, napięcie napędów, sposób sterowania i dokumentacja odbiorowa tworzą spójny system. Dopiero wtedy oznaczenie 1L1G, 1L2G, 2L2G czy 10L10G ma praktyczne znaczenie, a nie jest tylko skrótem w nazwie urządzenia.
Kiedy warto skonsultować dobór centrali?
Dobór warto zweryfikować przed zamówieniem urządzeń, szczególnie gdy w projekcie występuje więcej niż jedna klatka schodowa, kilka grup siłowników, napowietrzanie mechaniczne, integracja z SSP albo wymaganie sekwencyjnego otwierania urządzeń.
Do sprawdzenia wystarczą zwykle: schemat systemu, lista napędów z prądami, informacja o napięciu 24 V DC lub 48 V DC, opis scenariusza pożarowego oraz wymagany sposób przewietrzania. Na tej podstawie można określić, czy właściwa będzie konfiguracja 1L1G, 1L2G, 2L2G czy bardziej rozbudowany wariant centrali AFG-4000.