Dobór czujek pożarowych Siemens Cerberus PRO: OP720, OH720, HI720, HI722 i OOH740

Dobór czujki pożarowej w systemie SSP

Czujka optyczna, czujka ciepła i czujka wielosensorowa mogą wyglądać podobnie, ale ich zastosowanie jest inne. Błąd na etapie doboru często nie ujawnia się podczas montażu. Pojawia się dopiero później: jako fałszywe alarmy, zbyt późna detekcja albo konieczność kosztownej korekty projektu.

Detekcja pożaru w SSP — co faktycznie wykrywa czujka?

Automatyczna czujka pożarowa reaguje na określone parametry pożaru. Może to być dym, wzrost temperatury, przekroczenie temperatury granicznej albo kombinacja kilku zjawisk. Nie każda czujka nadaje się do każdego pomieszczenia.

W obiektach objętych systemem sygnalizacji pożaru dobór detekcji powinien wynikać z projektu SSP, scenariusza pożarowego, charakteru użytkowania pomieszczeń, warunków środowiskowych oraz wymagań odpowiednich części serii PN-EN 54. Dla czujek punktowych istotne są między innymi PN-EN 54-7 dla czujek dymu, PN-EN 54-5 dla czujek ciepła oraz PN-EN 54-29 dla czujek wielodetektorowych wykorzystujących kombinację detektorów dymu i ciepła.

W praktyce oznacza to, że nie wystarczy zapytać, czy ma być czujka dymu. Trzeba ustalić, czy w danym pomieszczeniu dym będzie wiarygodnym sygnałem pożaru, czy może normalna eksploatacja będzie generowała podobne zjawiska: pył, parę wodną, aerozole, zmiany temperatury, przeciągi albo zakłócenia technologiczne.

OP720 — optyczna czujka dymu do typowych zastosowań

OP720 to optyczna czujka dymu przeznaczona do wykrywania pożarów generujących dym, zarówno w fazie tlenia, jak i przy pożarach płomieniowych materiałów stałych lub cieczy. Wykorzystuje zasadę światła rozproszonego, dlatego dobrze sprawdza się w pomieszczeniach, w których dym jest podstawowym i wiarygodnym objawem rozwijającego się pożaru.

Typowe zastosowania to biura, korytarze, sale, pomieszczenia administracyjne, wybrane przestrzenie użytkowe i techniczne o stabilnych warunkach środowiskowych. OP720 nie powinna być automatycznym wyborem w miejscach, gdzie często występuje para wodna, pył, aerozole technologiczne albo intensywne zabrudzenie powietrza.

Najprostsza zasada doboru jest następująca: jeśli w pomieszczeniu normalna eksploatacja nie generuje zjawisk podobnych do dymu, czujka optyczna jest rozwiązaniem logicznym. Jeśli takie zjawiska występują, trzeba rozważyć czujkę wielosensorową albo czujkę ciepła.

OH720 — czujka wielosensorowa, gdy sama detekcja dymu może być zbyt wrażliwa

OH720 łączy detekcję dymu z dodatkowym sensorem temperatury. Nie jest to zwykła czujka dymu z dodatkiem funkcji ciepła, tylko urządzenie przeznaczone do bardziej odpornej oceny zjawisk pożarowych.

W praktyce OH720 jest dobrym wyborem tam, gdzie wymagane jest wczesne wykrycie pożaru, ale środowisko może powodować krótkotrwałe zakłócenia. Dodatkowy pomiar temperatury pomaga ograniczyć ryzyko alarmów niepożądanych w porównaniu z klasyczną czujką optyczną, o ile dobór i konfiguracja są wykonane poprawnie.

Takie rozwiązanie ma sens między innymi w pomieszczeniach o zmiennej eksploatacji, w częściach hotelowych, biurowych, usługowych, szkolnych lub technicznych, gdzie występują okresowe zjawiska zakłócające, ale nadal potrzebna jest detekcja dymu. Nie zastępuje jednak prawidłowego projektu i właściwego rozmieszczenia czujek.

HI720 i HI722 — czujki ciepła, gdy dym nie jest dobrym kryterium detekcji

HI720 i HI722 to czujki ciepła. Stosuje się je tam, gdzie czujka dymu mogłaby działać niewłaściwie z powodu pyłu, zabrudzeń, pary wodnej, wysokiej wilgotności albo innych warunków zakłócających optyczną detekcję dymu.

HI720 jest czujką ciepła z reakcją na temperaturę maksymalną oraz przyrost temperatury. Oznacza to, że może reagować zarówno na przekroczenie określonej temperatury, jak i na dynamiczny wzrost temperatury. Jest przydatna w pomieszczeniach, w których dym nie jest wiarygodnym kryterium, ale szybki wzrost temperatury może być istotnym objawem pożaru.

HI722 jest czujką ciepła statyczną. Reaguje na przekroczenie temperatury granicznej, bez funkcji różniczkowej. Ma to znaczenie w miejscach, gdzie krótkotrwałe zmiany temperatury mogłyby powodować niepotrzebne alarmy przy czujce reagującej na przyrost temperatury.

Czujka ciepła nie powinna być traktowana jako uniwersalny zamiennik czujki dymu. Zwykle wykrywa pożar później niż detekcja dymu, dlatego jej zastosowanie musi wynikać z warunków pomieszczenia i założeń ochrony, a nie wyłącznie z chęci ograniczenia fałszywych alarmów.

OOH740 — zaawansowana czujka wielosensorowa do trudniejszych środowisk

OOH740 to czujka wielosensorowa z technologią ASA. Wykorzystuje dwa sensory optyczne oraz sensory ciepła, a jej zachowanie detekcyjne może być dobierane programowo do konkretnego zastosowania. To istotne w pomieszczeniach, w których wymagana jest wczesna detekcja, ale jednocześnie występują zjawiska mogące imitować objawy pożaru.

W porównaniu z prostszą czujką dymu OOH740 daje większe możliwości dostosowania pracy do środowiska. Może być konfigurowana jako czujka wielosensorowa, dymowa lub ciepła, zależnie od przyjętej logiki systemu i dopuszczalnej konfiguracji. Nie oznacza to jednak dowolności. Parametry pracy muszą odpowiadać projektowi SSP, wymaganiom systemowym i rzeczywistym warunkom obiektu.

OOH740 warto rozważyć tam, gdzie występuje podwyższone ryzyko alarmów niepożądanych, ale rezygnacja z detekcji dymu byłaby merytorycznie zbyt daleko idącym uproszczeniem. Dotyczy to między innymi wybranych pomieszczeń technicznych, przestrzeni o zmiennych warunkach eksploatacyjnych oraz obiektów, w których niezawodność detekcji ma duże znaczenie operacyjne.

Praca w pętli adresowalnej C-NET

Modele OP720, OH720, HI720, HI722 i OOH740 mogą pracować w adresowalnym systemie Siemens Cerberus PRO na magistrali C-NET. Dla użytkownika i obsługi technicznej oznacza to przede wszystkim indywidualną identyfikację elementu.

W systemie adresowalnym centrala nie informuje jedynie o alarmie z ogólnej linii. Wskazuje konkretny element, jego lokalizację i stan. To skraca czas weryfikacji alarmu, ułatwia serwis i pozwala precyzyjniej analizować zdarzenia zapisane w pamięci centrali.

C-NET ma również znaczenie przy diagnostyce. Elementy systemu mogą być nadzorowane, a uszkodzenia w obrębie linii są łatwiejsze do lokalizacji niż w prostych rozwiązaniach konwencjonalnych. W obiektach większych lub trudniejszych eksploatacyjnie jest to realna korzyść, nie tylko parametr katalogowy.

Jak dobrać czujkę do funkcji pomieszczenia?

Pierwszym krokiem jest określenie, jaki pożar jest najbardziej prawdopodobny w danym miejscu. W pomieszczeniach z materiałami stałymi i typowym wyposażeniem biurowym podstawowym objawem może być dym. Wtedy naturalnym wyborem jest czujka optyczna albo wielosensorowa.

Drugim krokiem jest ocena środowiska. Jeżeli w pomieszczeniu występuje para, pył, kurz, wilgoć, aerozole, przeciągi lub lokalne źródła ciepła, trzeba sprawdzić, czy czujka dymu nie będzie generowała alarmów niepożądanych. W takich przypadkach dobór powinien być ostrożniejszy.

Trzecim krokiem jest sprawdzenie wymagań projektu i scenariusza pożarowego. Czujka nie działa w oderwaniu od całego systemu. Jej alarm może uruchamiać sygnalizację, sterowanie oddymianiem, zamknięcie drzwi, transmisję alarmu, sterowania pożarowe lub procedury ewakuacyjne. Zmiana typu czujki może więc wpływać na cały scenariusz działania SSP.

Porównanie modeli OP720, OH720, HI720, HI722 i OOH740

Tabela nie zastępuje projektu SSP. Jest punktem wyjścia do rozmowy technicznej, szczególnie wtedy, gdy w dokumentacji pojawia się ogólny zapis czujka dymu lub czujka wielosensorowa bez doprecyzowania warunków pracy.

Dokumentacja czujek Siemens Cerberus PRO do pobrania

Poniższe dokumenty techniczne pomagają zweryfikować parametry czujek OP720, OH720, HI720, HI722, OOH740 oraz ich zastosowanie w systemie Siemens Cerberus PRO / C-NET.

Najczęstszy błąd: dobór czujki tylko według nazwy pomieszczenia

Samo określenie pomieszczenie techniczne, magazyn, kuchnia pomocnicza albo korytarz nie wystarcza. Dwa pomieszczenia o tej samej nazwie mogą mieć zupełnie inne warunki. Inaczej dobiera się detekcję do czystego magazynu opakowań, inaczej do zapylonego pomieszczenia gospodarczego, a jeszcze inaczej do przestrzeni z okresową wilgocią.

Drugim częstym błędem jest automatyczne zastępowanie czujek dymu czujkami ciepła. Takie rozwiązanie może ograniczyć alarmy niepożądane, ale może też opóźnić wykrycie pożaru. W systemie ochrony przeciwpożarowej nie chodzi o to, żeby system był cichy, tylko żeby działał prawidłowo.

Trzecim błędem jest pomijanie wentylacji. Silny nawiew, kratki wywiewne, lokalne przeciągi lub układ sufitów mogą znacząco wpływać na dotarcie dymu do czujki. Rozmieszczenie elementów powinno uwzględniać nie tylko powierzchnię pomieszczenia, ale też geometrię, przeszkody, belki, sufity podwieszane i ruch powietrza.

Czujka automatyczna a konserwacja systemu

Dobór czujki powinien uwzględniać również późniejszą eksploatację. Czujki pracujące w środowisku zapylonym, wilgotnym lub narażonym na zabrudzenie wymagają większej uwagi serwisowej. Jeżeli pomieszczenie jest trudne dostępowe, trzeba przewidzieć sposób testowania, czyszczenia i wymiany elementów.

W systemach adresowalnych dużą zaletą jest możliwość szybszej identyfikacji urządzenia, które zgłasza alarm, uszkodzenie lub wymaga weryfikacji. To nie zwalnia z przeglądów i konserwacji, ale ułatwia prowadzenie eksploatacji w sposób uporządkowany.

Jakie informacje są potrzebne do poprawnego doboru?

Do wstępnego doboru czujek potrzebny jest rzut pomieszczeń, wysokość montażu, przeznaczenie pomieszczeń, opis typowych warunków pracy, informacja o wentylacji oraz wymagania wynikające z projektu lub scenariusza pożarowego. Przy modernizacji przydatna jest także informacja o istniejącej centrali, typie pętli, liczbie elementów i ewentualnych problemach eksploatacyjnych.

W zapytaniu technicznym warto od razu wskazać, czy problemem są fałszywe alarmy, trudne warunki środowiskowe, konieczność zachowania zgodności z istniejącym systemem, czy po prostu dobór detekcji do nowego obiektu. To skraca czas analizy i zmniejsza ryzyko dobrania czujki tylko na podstawie ogólnego opisu.