Plik do pobrania

Czym jest kurtyna dymowa ruchoma

Kurtyna dymowa ruchoma to przegroda dymowa, która zmienia położenie w sytuacji pożaru. W pozycji czuwania jest zwinięta na wale nawojowym, a po aktywacji opuszcza się z określoną prędkością do pozycji pożarowej.

GSF KDR D | DH składa się z płaszcza kurtyny, wału nawojowego z obudową, listwy balastowej i napędu. W zależności od warunków zabudowy może być wyposażona w prowadnice boczne. Obudowa i prowadnice mogą być wykonane w kolorze z palety RAL, co ma znaczenie w obiektach wykończonych architektonicznie.

Płaszcz kurtyny tworzy właściwą barierę dymową. Wał z napędem odpowiada za zwijanie i rozwijanie kurtyny. Listwa balastowa stabilizuje dolną krawędź i pomaga utrzymać prawidłową geometrię płaszcza podczas opuszczania.

Klasa D i DH – co oznaczają przy kurtynach dymowych

Kurtyny dymowe klasyfikuje się inaczej niż drzwi lub bramy przeciwpożarowe. Przy kurtynach dymowych stosuje się klasy D oraz DH. Nie są to klasy EI.

Jeżeli projekt wymaga DH60, zastosowanie D60 nie jest równoważne.

Kiedy stosuje się kurtyny ruchome zamiast stałych

Kurtynę ruchomą stosuje się wtedy, gdy stała bariera dymowa przeszkadzałaby w normalnym użytkowaniu obiektu. Dotyczy to przejazdów dla wózków, tras transportowych, galerii, wejść do lokali, pasaży, bram, otworów technologicznych i miejsc, gdzie trzeba zachować wysokość przejścia w normalnych warunkach.

Kurtyna stała jest prostsza, ponieważ nie wymaga napędu ani sterowania. Ma jednak jedną zasadniczą wadę: stale ogranicza przestrzeń. Kurtyna ruchoma rozwiązuje ten problem, ale wymaga zasilania, sterowania, testów funkcjonalnych i regularnej kontroli.

Dobór nie powinien być przypadkowy. Jeżeli dolna krawędź kurtyny po opuszczeniu znajduje się wysoko i nie koliduje z codzienną pracą, kurtyna stała może być wystarczająca. Jeżeli bariera dymowa przecina przestrzeń użytkową, kurtyna ruchoma zwykle jest rozwiązaniem właściwszym.

Jak działa kurtyna GSF KDR w systemie oddymiania

Kurtyna ruchoma nie usuwa dymu z budynku. Jej zadaniem jest kontrola jego rozprzestrzeniania. Po opuszczeniu tworzy barierę, która zatrzymuje warstwę dymu w określonej strefie albo kieruje ją w stronę klap dymowych, wentylatorów oddymiających lub innych urządzeń odprowadzających dym i ciepło.

W systemie oddymiania liczy się układ całościowy: geometria budynku, wysokość przestrzeni, powierzchnia zbiornika dymu, przewidywana grubość warstwy dymu, lokalizacja urządzeń oddymiających, dopływ powietrza kompensacyjnego i sposób sterowania. Kurtyna jest jednym z elementów tego układu.

Jeżeli kurtyna zostanie przesunięta, skrócona albo opuszczona do innej wysokości niż w projekcie, może zmienić działanie całego systemu. Dlatego jej lokalizacja i pozycja pożarowa muszą wynikać z projektu, a nie z wygody montażu.

Typy pracy ASB1-ASB4 – dlaczego są ważne

Kurtyny ruchome mogą pracować w różnych trybach, zależnie od wymaganej funkcji i warunków ewakuacji. W przypadku GSF KDR stosuje się typy pracy ASB1, ASB2, ASB3 i ASB4.

Różnica nie jest kosmetyczna. Typ pracy wpływa na zachowanie kurtyny przy alarmie, zaniku zasilania i ewakuacji. Przy doborze trzeba ustalić, czy kurtyna może opuścić się do każdej wysokości, czy musi pozostać powyżej 2,5 m, oraz czy ma zadziałać także przy zaniku zasilania.

Pozycja pożarowa kurtyny i wysokość dolnej krawędzi

Najważniejszym parametrem użytkowym kurtyny ruchomej jest pozycja pożarowa, czyli wysokość, do której kurtyna ma się opuścić po alarmie. Ta wysokość nie powinna być dobierana orientacyjnie.

Dolna krawędź kurtyny musi odpowiadać projektowanemu podziałowi na zbiorniki dymu i wymaganej warstwie wolnej od dymu. Jeżeli kurtyna zatrzyma się zbyt wysoko, dym może przepływać pod nią do sąsiedniej przestrzeni. Jeżeli opuści się zbyt nisko, może kolidować z ewakuacją, ruchem technologicznym albo wyposażeniem obiektu.

Pozycję pożarową trzeba sprawdzić na przekroju budynku. Sam rzut nie wystarcza. Znaczenie mają belki, podciągi, instalacje, sufity podwieszane, reklamy, oświetlenie, tryskacze, bramy, regały oraz rzeczywista wysokość posadzki.

Sterowanie kurtyną z SSP lub systemu oddymiania

Kurtyna ruchoma wymaga sterowania. W praktyce najczęściej jest uruchamiana po sygnale z systemu sygnalizacji pożaru, centrali oddymiania albo układu sterowań pożarowych. Sposób wyzwolenia musi być opisany w scenariuszu pożarowym i matrycy sterowań.

Trzeba jednoznacznie określić, który sygnał uruchamia kurtynę, czy kurtyna działa po alarmie I czy II stopnia, czy ma reagować na zanik zasilania, czy ma zatrzymać się na konkretnej wysokości oraz jak wraca do pozycji czuwania po zakończeniu alarmu.

Podczas odbioru PSP nie wystarczy informacja, że kurtyna jest podłączona. Należy wykonać próbę funkcjonalną. Po wywołaniu właściwego sygnału kurtyna powinna rozwinąć się do zadanej pozycji, z prawidłową prędkością i bez kolizji.

Zasilanie i zachowanie przy zaniku napięcia

Zachowanie kurtyny przy zaniku zasilania musi być zgodne z przyjętym typem pracy i projektem. Nie można zakładać, że każda kurtyna ruchoma zachowuje się tak samo.

W niektórych konfiguracjach kurtyna powinna opuścić się również po utracie zasilania. W innych pracuje tylko po aktywacji sygnałem pożarowym. Ta różnica musi być świadomie dobrana, ponieważ wpływa na bezpieczeństwo, eksploatację i ryzyko niezamierzonego opuszczenia kurtyny.

W odbiorze warto sprawdzić nie tylko reakcję na alarm, ale również reakcję na brak napięcia, jeżeli taki tryb przewidziano. Jeżeli projekt wymaga działania przy zaniku zasilania, test powinien to potwierdzić.

Prowadnice boczne – kiedy są potrzebne

Kurtyna GSF KDR może być wykonana z prowadnicami. Prowadnice boczne stabilizują płaszcz, ograniczają jego odchylenia i pomagają utrzymać właściwą geometrię bariery dymowej.

Potrzeba zastosowania prowadnic zależy od wymiarów kurtyny, miejsca montażu, oddziaływań powietrza, warunków eksploatacyjnych oraz wymagań projektu. W wysokich przestrzeniach, przy dużych szerokościach albo w miejscach narażonych na ruch powietrza prowadnice mogą mieć istotne znaczenie.

Nie należy usuwać prowadnic dla poprawy estetyki albo ułatwienia montażu, jeżeli są przewidziane dla danego rozwiązania. Ich brak może zmienić pracę kurtyny i utrudnić odbiór.

Kolizje z instalacjami i wyposażeniem

Kurtyny ruchome są często montowane w miejscach o dużej liczbie instalacji: tras kablowych, kanałów wentylacyjnych, rur, sprinklerów, opraw oświetleniowych, reklam, sufitów podwieszanych i konstrukcji wsporczych. Każda z tych kolizji może utrudnić pracę kurtyny.

Najważniejsza jest wolna przestrzeń rozwijania płaszcza. Kurtyna musi opuścić się bez ocierania, zaczepiania i blokowania. Listwa balastowa nie może trafiać w przewody, znaki, oprawy, regały, balustrady ani elementy architektoniczne.

W obiektach istniejących konieczna jest dokładna inwentaryzacja. Rysunki często nie pokazują rzeczywistego przebiegu instalacji. Przed zamówieniem warto wykonać zdjęcia i pomiary wzdłuż całej linii kurtyny.

Kurtyny ruchome w garażach, galeriach i magazynach

W garażach kurtyny ruchome stosuje się do ograniczania rozprzestrzeniania dymu między częściami kondygnacji lub do wspomagania pracy wentylacji oddymiającej. Należy przy tym uwzględnić przejazdy pojazdów, wysokość skrajni, oznakowanie i możliwość przypadkowego uszkodzenia listwy dolnej.

W galeriach handlowych i pasażach kurtyny często tworzą granice zbiorników dymu lub zabezpieczają otwarte przestrzenie komunikacyjne. Tu szczególnie ważne są: estetyka zabudowy, koordynacja z sufitami, reklamy, oświetlenie awaryjne oraz czytelność ewakuacji.

W magazynach i halach produkcyjnych podstawowym problemem jest kolizja z ruchem technologicznym. Kurtyna nie może być zastawiana regałami, paletami ani urządzeniami. Jeżeli linia kurtyny przecina strefę transportu, trzeba jednoznacznie określić jej pozycję pożarową i zabezpieczyć przestrzeń pracy.

Dokumenty wymagane przy odbiorze PSP

Do odbioru należy przygotować dokumenty potwierdzające, że kurtyna została dobrana, zamontowana i uruchomiona zgodnie z projektem. Podstawowe znaczenie mają: dokument potwierdzający właściwości użytkowe, oznakowanie CE, dokument klasyfikacyjny dla klasy D lub DH, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i użytkowania, protokół montażu oraz protokół uruchomienia.

W przypadku kurtyny ruchomej konieczny jest również protokół próby funkcjonalnej. Powinien potwierdzać działanie po właściwym sygnale alarmowym, osiągnięcie pozycji pożarowej, prawidłową prędkość opuszczania i brak kolizji.

Jeżeli kurtyna jest elementem systemu oddymiania, dokumentacja powinna pokazywać jej lokalizację na rysunkach powykonawczych. W protokole warto wskazać oznaczenie kurtyny, typ pracy, klasę D lub DH, wysokość pozycji pożarowej i sposób wyzwolenia.

Najczęściej popełniane błędy przy kurtynach dymowych ruchomych

• Pierwszym błędem jest traktowanie kurtyny dymowej jak zamknięcia przeciwpożarowego EI. Kurtyna GSF KDR D | DH służy do kontroli dymu, a nie do zastąpienia bramy, drzwi lub ściany przeciwpożarowej.
• Drugim błędem jest brak określenia typu pracy ASB. Typ pracy decyduje o reakcji kurtyny na aktywację, zanik zasilania, prędkość opuszczania i możliwą wysokość zatrzymania.
• Trzecim błędem jest dobór klasy D zamiast DH bez sprawdzenia wymagań. D60 i DH60 nie są równoważne, ponieważ odnoszą się do różnych warunków badania.
• Czwartym błędem jest zmiana wysokości pozycji pożarowej na budowie. Przesunięcie dolnej krawędzi kurtyny może zmienić działanie zbiornika dymu.
• Piątym błędem są kolizje w strefie rozwijania płaszcza. Kurtyna musi mieć wolną drogę ruchu.
• Szóstym błędem jest brak testu z SSP lub centralą oddymiania. Podczas odbioru PSP trzeba wykazać rzeczywiste działanie kurtyny.
• Siódmym błędem jest brak reakcji na zanik zasilania tam, gdzie projekt tego wymaga. Jeżeli kurtyna ma opadać po utracie napięcia, należy to sprawdzić i zaprotokołować.
• Ósmym błędem jest pomijanie przeglądów. Kurtyna ruchoma ma napęd, wał, listwę dolną, płaszcz i układ sterowania. Te elementy wymagają okresowych prób i konserwacji.
• Dziewiątym błędem jest późniejsze zabudowanie kurtyny sufitem, reklamą lub instalacją. Każda ingerencja w strefę pracy kurtyny powinna być oceniona technicznie.

Jak przygotować kurtyny GSF KDR do odbioru PSP

Przed odbiorem należy porównać zamontowane kurtyny z projektem. Trzeba sprawdzić lokalizację, długość, klasę D lub DH, typ pracy ASB, wysokość pozycji pożarowej, sposób montażu, prowadnice oraz połączenie ze sterowaniem pożarowym.

Następnie należy wykonać próbę funkcjonalną. Kurtyna powinna opuścić się po właściwym sygnale, zatrzymać w wymaganej pozycji albo zejść do końca, zależnie od projektu, i nie powinna kolidować z żadnym elementem budynku. Jeżeli projekt przewiduje reakcję na zanik zasilania, tę próbę również trzeba wykonać.

Na końcu należy uporządkować dokumenty. PSP powinno otrzymać spójny zestaw: dokumenty wyrobu, protokół montażu, protokół uruchomienia, protokół prób sterowania, rysunki powykonawcze i instrukcję użytkowania. W większych obiektach warto oznaczyć każdą kurtynę numerem zgodnym z dokumentacją.

Co PSP może sprawdzić przy kurtynach ruchomych

Podczas odbioru PSP może sprawdzić, czy kurtyny znajdują się w miejscach przewidzianych w projekcie, czy mają właściwą klasę, czy opuszczają się po odpowiednim sygnale i czy osiągają zadaną pozycję pożarową.

Może zostać zweryfikowane również to, czy kurtyna nie utrudnia ewakuacji, czy nie koliduje z oznakowaniem, oświetleniem awaryjnym, instalacjami albo ruchem użytkowników. W przypadku kurtyn pracujących niżej niż 2,5 m nad posadzką zagadnienie ewakuacji wymaga szczególnej uwagi.

Ocenie podlega nie tylko sama kurtyna, lecz cały system kontroli dymu: urządzenia oddymiające, dopływ powietrza, sterowanie, matryca pożarowa, zbiorniki dymu i dokumentacja powykonawcza.

Kiedy warto skonsultować dobór kurtyny przed zamówieniem

Konsultacja techniczna jest wskazana, gdy kurtyna ma przecinać drogę ewakuacyjną, przejazd, przestrzeń handlową, atrium, garaż lub strefę z dużą liczbą instalacji. Warto ją wykonać również wtedy, gdy projekt wymaga klasy DH, nietypowej wysokości opuszczania, prowadnic albo reakcji na zanik zasilania.

Do wstępnej weryfikacji potrzebne są: rzut, przekrój, wymagana klasa D lub DH, planowana pozycja pożarowa, informacja o typie pracy ASB, zdjęcia miejsca montażu i dane o sterowaniu. Takie informacje pozwalają ocenić, czy GSF KDR D | DH jest właściwym rozwiązaniem dla danego obiektu.

Najwięcej problemów powstaje wtedy, gdy kurtyna jest traktowana jako prosty element zwijany pod sufitem. W rzeczywistości jej praca wpływa na ewakuację, podział na zbiorniki dymu i skuteczność oddymiania.