Plik do pobrania

Co oznacza klasa E w bramie przeciwpożarowej

Klasa E oznacza szczelność ogniową. W praktyce chodzi o zdolność bramy do ograniczenia przejścia płomieni i gorących gazów przez zamknięty otwór przez określony czas.

Jeżeli brama ma klasę E60, oznacza to, że w warunkach badania zachowała kryterium szczelności ogniowej przez 60 minut. Analogicznie E30 oznacza 30 minut, a E120 oznacza 120 minut. Czas klasyfikacji nie oznacza czasu ewakuacji ani czasu działania automatyki. Jest to wynik klasyfikacji odporności ogniowej dla konkretnego wyrobu i sposobu zabudowy.

Klasa E nie obejmuje izolacyjności ogniowej. Po stronie nienagrzewanej może wystąpić znaczny wzrost temperatury i promieniowanie cieplne. Dlatego bramy klasy E stosuje się tylko tam, gdzie projekt i wymagania przeciwpożarowe dopuszczają takie kryterium.

Co oznacza klasa EW i czym różni się od E

Klasa EW obejmuje szczelność ogniową oraz ograniczenie promieniowania cieplnego. Oznacza to, że brama nie tylko ogranicza przejście płomieni i gorących gazów, ale również redukuje oddziaływanie promieniowania cieplnego po stronie chronionej.

To istotna różnica użytkowa. Przy bramie klasy E ogień nie powinien przedostać się przez zamknięcie w czasie klasyfikacji, ale po drugiej stronie może wystąpić intensywne promieniowanie cieplne. Przy klasie EW promieniowanie jest objęte dodatkowym kryterium klasyfikacyjnym.

Klasa EW nadal nie jest klasą EI. Nie należy jej traktować jako izolacyjności ogniowej. Jeżeli w projekcie wymagana jest brama EI60, zastosowanie bramy EW60 nie spełni tego wymagania, mimo że liczba minut jest taka sama.

Dlaczego nie wolno mylić E, EW i EI

Oznaczenia E, EW i EI opisują różne właściwości. E dotyczy szczelności ogniowej. EW dotyczy szczelności ogniowej i ograniczenia promieniowania cieplnego. EI dotyczy szczelności i izolacyjności ogniowej.

W odbiorach PSP jednym z najczęstszych problemów jest przyjęcie, że każda brama przeciwpożarowa o tej samej liczbie minut jest równoważna. Nie jest. Brama E60, EW60 i EI60 mają różny zakres ochrony.

W ścianach oddzielenia przeciwpożarowego przepisy bardzo często wymagają zamknięć w klasie EI. Bramy E lub EW mogą być stosowane wtedy, gdy taka klasa wynika z projektu, dokumentacji technicznej, ekspertyzy lub konkretnego wymagania dla danego otworu. Decyduje dokumentacja budynku, a nie nazwa handlowa wyrobu.

Dostępne klasy bram GSF KPR E | EW

Bramy rolowane przeciwpożarowe GSF KPR E | EW występują w klasach odporności ogniowej E oraz EW. W dokumentacji produktu wskazywane są klasy czasowe od 15 do 180 minut, w zależności od wariantu, wymiaru i konfiguracji.

W praktyce przy doborze nie wystarczy napisać brama GSF KPR E | EW. Należy jednoznacznie określić wymaganą klasę, na przykład E60, EW90 lub EW120. Taka klasa musi być następnie potwierdzona w dokumentach dostarczonych dla konkretnej bramy.

Jeżeli otwór ma nietypowe wymiary, brama ma być montowana na konstrukcji stalowej, przez warstwę ocieplenia albo w ścianie zewnętrznej, dobór wymaga sprawdzenia nie tylko klasy ogniowej, ale również zakresu dopuszczalnego zastosowania.

Budowa bramy rolowanej przeciwpożarowej

Brama GSF KPR E | EW składa się z elastycznego płaszcza przeciwpożarowego, zespołu prowadnic, obudowy wału, listwy balastowej oraz układu zwalniania lub napędu. W zależności od konfiguracji brama może być wyposażona w silnik elektryczny albo zamek topikowy.

Płaszcz bramy po rozwinięciu zamyka otwór, a prowadnice boczne utrzymują go w prawidłowym położeniu. Listwa balastowa zapewnia opadanie płaszcza i domknięcie dolnej krawędzi. Obudowa wału chroni zwinięty płaszcz i porządkuje zabudowę nad otworem.

Każdy z tych elementów jest częścią układu przeciwpożarowego. Nie należy traktować prowadnic, obudowy, mocowań ani listwy dolnej jako elementów pomocniczych, które można dowolnie zmienić na budowie. Zmiana konstrukcji może naruszyć warunki klasyfikacji.

Brama z silnikiem elektrycznym czy z zamkiem topikowym

Wersja z silnikiem elektrycznym pozwala sterować bramą z centrali oraz połączyć ją z systemem sygnalizacji pożaru lub układem sterowań pożarowych. Takie rozwiązanie jest właściwe tam, gdzie scenariusz pożarowy wymaga zamknięcia bramy po sygnale alarmowym, a nie dopiero po lokalnym wzroście temperatury.

Wersja z zamkiem topikowym działa inaczej. Brama zostaje zwolniona po osiągnięciu temperatury zadziałania elementu topikowego. Jest to rozwiązanie proste, ale nie w każdym obiekcie wystarczające. Jeżeli scenariusz pożarowy wymaga reakcji na sygnał z SSP, sam zamek topikowy może nie spełnić funkcji przewidzianej w projekcie.

Przed zamówieniem trzeba więc ustalić, czy brama ma zamykać się po alarmie pożarowym, po zaniku zasilania, po zadziałaniu elementu termicznego, czy w układzie mieszanym. To nie jest decyzja montażowa, tylko element koncepcji bezpieczeństwa pożarowego.

Dymoszczelność Sa i S200 – czy jest wymagana

Dymoszczelność nie wynika automatycznie z klasy E ani EW. Jest osobną właściwością użytkową, która musi być potwierdzona w dokumentacji wyrobu.

Jeżeli projekt, scenariusz pożarowy albo uzgodnienie przeciwpożarowe wymaga dymoszczelności, trzeba dobrać bramę z odpowiednią deklaracją tej cechy.

Błąd polega na założeniu, że brama przeciwpożarowa zawsze zatrzymuje dym. Brama klasy E lub EW ogranicza skutki pożaru zgodnie ze swoją klasyfikacją, ale dymoszczelność musi być wskazana oddzielnie.

Montaż w ścianie wewnętrznej i zewnętrznej

Bramy GSF KPR E | EW mogą być przewidywane do zamykania otworów w przegrodach pionowych wewnętrznych i zewnętrznych. W każdym przypadku trzeba jednak sprawdzić warunki montażu dla konkretnego wykonania.

Przy montażu wewnętrznym najważniejsze są: rodzaj ściany, nośność podłoża, pionowość ościeża, miejsce na prowadnice, wysokość nadproża i brak kolizji z instalacjami. Przy montażu zewnętrznym dochodzą dodatkowe czynniki: obciążenie wiatrem, odporność korozyjna, wpływ elewacji, sposób odwodnienia i dostęp do serwisu.

Jeżeli brama ma być montowana przez warstwę ocieplenia, należy zastosować rozwiązanie przewidziane dla takiego montażu. Mocowanie prowadnic do samego ocieplenia jest błędem. Podkonstrukcja lub elementy dystansujące muszą zapewnić przeniesienie obciążeń na właściwe podłoże konstrukcyjne.

Odporność na wiatr i montaż na zewnątrz

Przy bramach montowanych w ścianach zewnętrznych sama klasa odporności ogniowej nie wystarcza. Należy sprawdzić także klasę odporności na obciążenie wiatrem. Dla bram GSF KPR E | EW dokumentacja przewiduje możliwość wykonania z odpornością na wiatr do klasy 3, zależnie od wariantu.

Ten parametr ma praktyczne znaczenie. Brama zamontowana na elewacji pracuje w innych warunkach niż brama wewnątrz hali. Płaszcz, prowadnice i mocowania muszą przenosić oddziaływania wynikające z lokalizacji, ekspozycji i wymiaru otworu.

Podczas odbioru problem może pojawić się wtedy, gdy brama została dobrana wyłącznie po klasie ogniowej, bez sprawdzenia warunków zewnętrznych. Dotyczy to zwłaszcza dużych otworów, narożników budynków, ścian narażonych na podmuchy oraz obiektów o lekkiej obudowie.

Czy brama E | EW może być używana jako brama eksploatacyjna

Bramy rolowane przeciwpożarowe nie powinny być traktowane jak zwykłe bramy przemysłowe do intensywnego ruchu logistycznego, chyba że dokumentacja wyrobu i klasa użytkowa na to pozwalają. W przypadku GSF KPR E | EW dostępna jest kategoria użytkowa do C2, co należy uwzględnić przy ocenie liczby cykli pracy.

W obiektach magazynowych częstym rozwiązaniem jest rozdzielenie funkcji: osobna brama użytkowa obsługuje codzienny ruch, a brama przeciwpożarowa pozostaje otwarta i zamyka się w warunkach alarmu. Taki układ ogranicza zużycie elementów przeciwpożarowych i zmniejsza ryzyko awarii.

Jeżeli brama ma być codziennie otwierana i zamykana, trzeba jasno określić przewidywaną intensywność pracy. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, w której wyrób formalnie spełnia wymagania przeciwpożarowe, ale nie jest właściwie dobrany eksploatacyjnie.

Brama przeciwpożarowa a droga ewakuacyjna

Brama rolowana przeciwpożarowa nie powinna przypadkowo odcinać wymaganej drogi ewakuacyjnej. Jeżeli zamykany otwór znajduje się na trasie przemieszczania ludzi, jego funkcja musi być przeanalizowana w projekcie i scenariuszu pożarowym.

W wielu przypadkach obok bramy konieczne jest zapewnienie niezależnego przejścia ewakuacyjnego, na przykład drzwi przeciwpożarowych o odpowiedniej klasie, szerokości i kierunku otwierania. Brama opuszczana w alarmie nie może tworzyć sytuacji, w której użytkownicy zostają pozbawieni wymaganego wyjścia.

To zagadnienie jest szczególnie ważne w garażach, halach produkcyjnych, magazynach i obiektach usługowych. PSP podczas odbioru może wymagać wykazania, że zamknięcie bramy nie pogarsza warunków ewakuacji określonych w projekcie.

Sterowanie z SSP i scenariusz pożarowy

Jeżeli brama GSF KPR E | EW jest sterowana automatycznie, jej działanie powinno być opisane w scenariuszu pożarowym oraz w matrycy sterowań. Należy określić, z jakiego sygnału brama ma się zamknąć, czy sygnał pochodzi z SSP, czy z lokalnego układu sterowania, oraz jak brama zachowuje się po zaniku zasilania.

W praktyce odbiorowej nie wystarczy stwierdzić, że brama jest podłączona. Trzeba wykonać próbę funkcjonalną. Po wywołaniu właściwego sygnału alarmowego brama powinna zamknąć otwór zgodnie z projektem, a jej stan powinien być możliwy do potwierdzenia przez osoby prowadzące odbiór.

Jeżeli brama wymaga zasilania awaryjnego, sposób jego realizacji musi być zgodny z dokumentacją techniczną. Błędem jest podłączanie bramy do przypadkowego obwodu bez analizy funkcji pożarowej i wymagań dla zasilania urządzeń przeciwpożarowych.

Dokumenty wymagane przy odbiorze PSP

Do odbioru należy przygotować dokumenty potwierdzające właściwości użytkowe bramy oraz poprawność jej montażu. Podstawowe znaczenie mają oznakowanie CE, deklaracja właściwości użytkowych lub właściwy dokument zgodności wynikający z aktualnego reżimu CPR, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i użytkowania oraz dokumenty klasyfikacyjne odnoszące się do wymaganej klasy E lub EW.

W praktyce potrzebny jest również protokół montażu, protokół uruchomienia, schemat podłączenia sterowania, protokół testu funkcjonalnego z SSP, jeżeli brama jest do niego podłączona, oraz potwierdzenie wykonania zgodnie z projektem.

Dokumenty muszą odpowiadać faktycznie zamontowanemu wyrobowi. Niedopuszczalne jest przedstawianie dokumentacji dla innego typu bramy, innej klasy odporności ogniowej albo innego wariantu wykonania.

Najczęściej popełniane błędy przy bramach GSF KPR E | EW

• Najczęstszy błąd to zamówienie bramy E lub EW tam, gdzie projekt wymaga EI. Zbieżność czasu, na przykład 60 minut, nie oznacza równoważności klas. Przed zamówieniem należy sprawdzić dokładny zapis w projekcie i uzgodnieniu przeciwpożarowym.
• Drugim błędem jest pominięcie dymoszczelności. Jeżeli projekt wymaga klasy Sa lub S200, trzeba zamówić bramę z taką właściwością i mieć dokument, który ją potwierdza. Sama klasa E lub EW nie wystarcza.
• Trzecim błędem jest montaż do niewłaściwego podłoża. Prowadnice i obudowa wału muszą być zamocowane zgodnie z dokumentacją. Szczególnie ryzykowny jest montaż do lekkiej obudowy, płyty warstwowej, niestabilnej konstrukcji stalowej albo przez ocieplenie bez odpowiednich elementów dystansujących.
• Czwartym błędem jest brak miejsca na prowadnice i obudowę wału. Brama rolowana wymaga przestrzeni montażowej po bokach i nad otworem. Instalacje, trasy kablowe, rurociągi, kanały wentylacyjne i konstrukcja wsporcza nie mogą kolidować z pracą płaszcza.
• Piątym błędem jest brak próby alarmowej. Przy odbiorze PSP trzeba pokazać realne działanie bramy, a nie tylko dokumenty. Test powinien obejmować sygnał alarmowy, opuszczenie płaszcza, domknięcie otworu oraz powrót układu do stanu pracy.
• Szóstym błędem jest zastawianie strefy zamykania. Palety, regały mobilne, wózki, odpady opakowaniowe lub elementy produkcyjne pozostawione pod bramą mogą uniemożliwić jej domknięcie. Strefa opadania płaszcza powinna być stale wolna.
• Siódmym błędem jest brak przeglądów. Brama przeciwpożarowa, która przez wiele miesięcy nie była uruchamiana, może nie zadziałać prawidłowo w sytuacji pożaru. Zarządca powinien utrzymywać ją zgodnie z instrukcją użytkowania i dokumentować czynności serwisowe.

Jak przygotować bramę do odbioru PSP

Przed odbiorem należy sprawdzić zgodność bramy z projektem: typ, lokalizację, wymiar, klasę E lub EW, ewentualną dymoszczelność, sposób montażu i sposób sterowania. Warto wykonać taką kontrolę przed przyjazdem PSP, ponieważ większość błędów można wtedy jeszcze uporządkować bez formalnych zastrzeżeń.

Następnie trzeba przeprowadzić próbę działania. Brama powinna zamknąć się w sposób przewidziany w scenariuszu pożarowym. Jeżeli jest sterowana z SSP, test powinien zostać wykonany z udziałem osoby odpowiedzialnej za system sygnalizacji pożaru oraz osoby odpowiedzialnej za automatykę bramy.

Na końcu należy sprawdzić dokumenty. Każdy dokument powinien dać się powiązać z konkretną bramą zamontowaną w konkretnym miejscu. Najlepiej, gdy protokoły zawierają lokalizację, oznaczenie otworu, klasę odporności ogniowej, typ bramy i zakres wykonanej próby.

Kiedy warto skonsultować dobór przed zamówieniem

Konsultacja techniczna jest wskazana zawsze wtedy, gdy nie ma pewności, czy wymagana jest klasa E, EW czy EI. Warto ją wykonać również przy dużych otworach, montażu zewnętrznym, montażu przez ocieplenie, podłączeniu do SSP, wymaganej dymoszczelności albo nietypowej konstrukcji ściany.

Największe problemy nie wynikają zwykle z samego montażu, lecz z błędnego założenia na początku. Jeżeli brama zostanie zamówiona w niewłaściwej klasie, późniejsza korekta może oznaczać wymianę wyrobu, zmianę projektu albo konieczność dodatkowych uzgodnień.

Do wstępnej weryfikacji warto przygotować rzut, przekrój otworu, informację o wymaganej klasie odporności ogniowej, opis przegrody, zdjęcia miejsca montażu oraz informację, czy brama ma być sterowana z SSP. Te dane pozwalają szybko ocenić, czy brama GSF KPR E | EW jest właściwym rozwiązaniem.