Plik do pobrania

Co oznacza klasa EI w bramie przesuwnej przeciwpożarowej

Oznaczenie EI opisuje dwie właściwości odporności ogniowej. Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność zamknięcia do ograniczenia przejścia płomieni i gorących gazów. Litera I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

Liczba po oznaczeniu EI wskazuje czas klasyfikacji w minutach. Brama EI30 zachowuje wymagane właściwości przez 30 minut, EI60 przez 60 minut, EI90 przez 90 minut, a EI120 przez 120 minut. Nie jest to czas ewakuacji ani czas pracy mechanizmu, tylko klasa odporności ogniowej wyrobu w określonym układzie badania i zabudowy.

Bramy GSF BP EI występują w klasach EI15, EI30, EI45, EI60, EI90 oraz EI120. Dobór konkretnej klasy nie powinien być uznaniowy. Wynika z projektu, wymagań dla stref pożarowych oraz klasy odporności ogniowej przegrody, w której znajduje się otwór.

Dlaczego brama EI nie jest zwykłą bramą przemysłową

Brama przesuwna przeciwpożarowa nie jest wyłącznie elementem komunikacji wewnętrznej. Jest zamknięciem przeciwpożarowym otworu w przegrodzie. Oznacza to, że jej skrzydło, tor jezdny, balast, kieszeń wjazdowa, przymyk przyścienny, mocowania i sterowanie tworzą jeden układ techniczny.

Nie wolno traktować jej jak zwykłej bramy przesuwnej z dodatkową odpornością ogniową. Każda zmiana konstrukcji może mieć wpływ na klasę EI. Dotyczy to zwłaszcza skracania skrzydła, zmiany prowadzenia, modyfikacji toru jezdnego, zastępowania okuć, wykonywania dodatkowych otworów lub ingerencji w sposób domknięcia.

W praktyce odbiorowej liczy się nie tylko to, czy brama fizycznie zamyka otwór. Musi zamykać go w sposób zgodny z dokumentacją wyrobu, projektem i scenariuszem pożarowym.

Z czego składa się brama GSF BP EI

Podstawowymi elementami bramy przesuwnej GSF BP EI są skrzydło bramy, zespół toru jezdnego, kieszeń wjazdowa, zespół balastowy oraz przymyk przyścienny. Każdy z tych elementów ma określoną funkcję w pracy bramy.

Skrzydło odpowiada za zamknięcie otworu i uzyskanie wymaganej klasy odporności ogniowej. Tor jezdny prowadzi skrzydło podczas przesuwu. Kieszeń wjazdowa zapewnia miejsce na skrzydło w pozycji otwartej. Zespół balastowy wspomaga samoczynne zamknięcie, a przymyk przyścienny zapewnia prawidłowe doszczelnienie i domknięcie w pozycji zamkniętej.

Brama może być wyposażona w drzwi przejściowe lub ewakuacyjne, jeżeli przewiduje to dokumentacja i warunki zastosowania. Jest to częste rozwiązanie tam, gdzie duży otwór służy do transportu, ale w tej samej strefie potrzebna jest codzienna komunikacja piesza.

Kiedy wybrać bramę przesuwną zamiast rolowanej

Brama przesuwna przeciwpożarowa jest dobrym rozwiązaniem wtedy, gdy po jednej stronie otworu jest dostępna przestrzeń na przesunięcie skrzydła. Sprawdza się szczególnie w halach i magazynach, gdzie przy ścianie można zaplanować kieszeń wjazdową bez kolizji z regałami, instalacjami, urządzeniami technologicznymi lub ruchem wózków.

W porównaniu z bramą rolowaną brama przesuwna wymaga więcej miejsca bocznego, ale może być korzystna przy dużych, regularnych otworach oraz tam, gdzie istotna jest sztywna konstrukcja skrzydła. Wymaga natomiast starannego zaplanowania toru jezdnego i przestrzeni pracy skrzydła.

Nie należy dobierać typu bramy wyłącznie na podstawie ceny lub przyzwyczajenia wykonawcy. O wyborze powinny decydować warunki montażowe, wymagana klasa EI, sposób użytkowania, możliwość wykonania przejścia ewakuacyjnego oraz kolizje z instalacjami.

Brama przesuwna a ściana oddzielenia przeciwpożarowego

Brama GSF BP EI najczęściej pracuje jako zamknięcie otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego albo w innej przegrodzie o wymaganej odporności ogniowej. Sama brama nie tworzy jednak przegrody samodzielnie. Musi być zamocowana do ściany lub konstrukcji, która ma odpowiednie właściwości nośne i ogniowe.

Jeżeli ściana ma klasę EI120, a otwór ma być zamknięty bramą EI60, taka sytuacja musi wynikać z projektu i przepisów dla danego przypadku. Nie można automatycznie przyjmować, że klasa bramy może być niższa od klasy przegrody. Wymaganie dla zamknięcia otworu powinno być jednoznacznie opisane w dokumentacji.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na połączenie bramy ze ścianą. Błędy w strefie nadproża, przy torze jezdnym, przymyku lub kieszeni wjazdowej mogą obniżyć skuteczność zamknięcia, mimo że sama brama ma prawidłową klasę EI.

Drzwi przejściowe w bramie przeciwpożarowej

Drzwi przejściowe w skrzydle bramy mogą znacząco poprawić funkcjonalność obiektu, ponieważ pozwalają na ruch pieszy bez każdorazowego otwierania całej bramy. Nie należy jednak traktować ich jako dodatku, który można doprojektować w dowolnym momencie.

Drzwi muszą być częścią rozwiązania przewidzianego dla konkretnej bramy i muszą zachować wymaganą klasę odporności ogniowej całego zamknięcia. Istotne są również szerokość przejścia, kierunek otwierania, próg, samozamykacz, okucia oraz zgodność z wymaganiami ewakuacyjnymi.

Jeżeli drzwi mają pełnić funkcję ewakuacyjną, musi to wynikać z projektu. W takim przypadku należy sprawdzić, czy ich lokalizacja, światło przejścia i sposób otwierania odpowiadają wymaganiom dla drogi ewakuacyjnej.

Sterowanie bramą z systemu sygnalizacji pożaru

Jeżeli brama GSF BP EI ma zamykać się po alarmie pożarowym, jej działanie powinno być opisane w scenariuszu pożarowym i matrycy sterowań. Trzeba określić, jaki sygnał powoduje zwolnienie bramy, czy sygnał pochodzi z SSP, czy z lokalnego układu sterowania, oraz jak brama zachowuje się po zaniku zasilania.

W odbiorze nie wystarczy informacja, że brama jest podłączona do systemu. Konieczny jest test funkcjonalny. Po wywołaniu właściwego alarmu brama powinna rozpocząć zamykanie, przesunąć się bez zakłóceń i zamknąć otwór zgodnie z założeniami projektu.

Warto sprawdzić również sygnalizację stanu bramy, możliwość ręcznego zwolnienia, dostęp do elementów sterujących oraz zgodność zasilania z dokumentacją techniczno-ruchową. Jeżeli brama ma zamknąć się w warunkach pożaru, jej funkcja nie może zależeć od przypadkowego obwodu elektrycznego.

Zespół balastowy i samoczynne zamykanie

W bramach przesuwnych przeciwpożarowych istotną rolę pełni zespół balastowy. Jego zadaniem jest zapewnienie prawidłowego domykania skrzydła po zwolnieniu bramy. Właściwe działanie tego układu ma bezpośredni wpływ na skuteczność zamknięcia przeciwpożarowego.

Podczas montażu i uruchomienia należy sprawdzić, czy skrzydło porusza się płynnie, czy nie zacina się na torze, czy dochodzi do przymyku i czy domknięcie następuje bez pozostawienia szczeliny. Nawet drobna kolizja, zabrudzenie toru albo niewłaściwa regulacja może uniemożliwić prawidłową pracę.

Brama przeciwpożarowa nie może wymagać ręcznego dopchnięcia w warunkach alarmu. Jeżeli po zwolnieniu nie zamyka się samoczynnie do pozycji końcowej, układ należy wyregulować przed odbiorem.

Miejsce na kieszeń wjazdową i strefę pracy skrzydła

Brama przesuwna wymaga wolnej przestrzeni po stronie, w którą odsuwa się skrzydło. Ta przestrzeń nie jest rezerwą montażową, lecz częścią funkcjonalną bramy. Musi pozostać wolna także podczas eksploatacji budynku.

W halach i magazynach często pojawia się problem zastawiania kieszeni wjazdowej paletami, regałami, kontenerami, wózkami albo opakowaniami. W takiej sytuacji brama może nie otworzyć się w pełni albo nie zamknąć prawidłowo po alarmie.

Strefę pracy skrzydła najlepiej oznaczyć na posadzce i uwzględnić w instrukcji użytkowania obiektu. Dla zarządcy powinno być jasne, że ta przestrzeń nie jest miejscem składowania.

Kolizje z instalacjami i konstrukcją hali

Bramy przesuwne przeciwpożarowe często są montowane w obiektach z dużą liczbą instalacji: tras kablowych, kanałów wentylacyjnych, rurociągów, instalacji tryskaczowych, oświetlenia i elementów konstrukcji stalowej. Wszystkie te elementy trzeba sprawdzić przed zamówieniem.

Najbardziej wrażliwe są strefy toru jezdnego, nadproża, kieszeni wjazdowej i przymyku. Kolizja z instalacją może uniemożliwić montaż albo wymusić zmianę rozwiązania już na budowie. Takie zmiany zwykle generują opóźnienia i wymagają dodatkowych uzgodnień.

Przed produkcją warto wykonać prostą inwentaryzację: zdjęcia otworu, pomiar szerokości i wysokości, sprawdzenie ściany po obu stronach, kontrolę nadproża oraz wskazanie instalacji przebiegających w pobliżu.

Kategoria użytkowa i intensywność pracy

Bramy GSF BP EI mogą być przewidziane do określonej kategorii użytkowej, w tym do klasy C2. Ten parametr ma znaczenie wtedy, gdy brama ma pracować nie tylko jako zamknięcie pożarowe, ale również jako element codziennej komunikacji.

W wielu obiektach lepszym rozwiązaniem jest pozostawienie bramy przeciwpożarowej w pozycji otwartej i stosowanie jej jako zabezpieczenia pożarowego, a codzienny ruch pieszy lub transportowy prowadzenie przez osobne przejście albo bramę użytkową. Zmniejsza to zużycie mechanizmu i ogranicza ryzyko awarii.

Jeżeli inwestor planuje częste otwieranie i zamykanie bramy, powinien podać przewidywaną liczbę cykli pracy. Bez tej informacji można dobrać wyrób poprawny pod względem ogniowym, ale niewłaściwy eksploatacyjnie.

Brama do obiektów o wymaganiach sanitarnych

W niektórych obiektach, na przykład w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym lub w zapleczach o podwyższonych wymaganiach higienicznych, znaczenie może mieć wykonanie materiałowe i możliwość utrzymania powierzchni w czystości. Dla bram GSF BP EI dostępne są warianty i opcje, które mogą być istotne przy takich zastosowaniach, w tym wykonanie z blachy nierdzewnej oraz dokumentacja higieniczna, jeżeli jest wymagana dla danego obiektu.

Należy jednak rozdzielić wymagania sanitarne od przeciwpożarowych. Atest higieniczny, jeżeli jest wymagany, nie zastępuje dokumentów potwierdzających klasę EI. Oba zakresy muszą być potwierdzone oddzielnie.

Przy takich obiektach dobór powinien uwzględniać także sposób czyszczenia, odporność powierzchni, lokalne warunki wilgotnościowe i wpływ środków myjących na elementy bramy.

Dokumenty potrzebne przy odbiorze PSP

Do odbioru należy przygotować dokumenty potwierdzające, że zamontowana brama odpowiada projektowi i może pełnić funkcję zamknięcia przeciwpożarowego. Podstawowe znaczenie mają: deklaracja właściwości użytkowych, oznakowanie CE, dokument klasyfikacyjny, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i użytkowania, protokół montażu oraz protokół uruchomienia.

Jeżeli brama jest powiązana z SSP, potrzebny jest również protokół testu funkcjonalnego. Powinien potwierdzać, że po właściwym sygnale alarmowym brama zamyka się zgodnie ze scenariuszem pożarowym.

Dokumenty powinny dać się powiązać z konkretną bramą zamontowaną w konkretnym otworze. W protokołach warto wskazać lokalizację, oznaczenie otworu, klasę EI, typ bramy i zakres wykonanych prób.

Najczęściej popełniane błędy przy bramach przesuwnych przeciwpożarowych

• Pierwszym błędem jest zamówienie bramy wyłącznie na podstawie wymiaru otworu. Wymiar jest ważny, ale nie wystarcza. Trzeba potwierdzić klasę EI, rodzaj ściany, przestrzeń na przesuw skrzydła, sposób zamykania, możliwość wykonania drzwi przejściowych i zgodność z projektem.
• Drugim błędem jest brak miejsca na kieszeń wjazdową. Brama przesuwna musi mieć gdzie się odsunąć. Jeżeli w tej przestrzeni znajdują się regały, urządzenia, słupy, rurociągi albo trasy kablowe, montaż może być niemożliwy bez zmian projektowych.
• Trzecim błędem jest nieprawidłowe podłoże montażowe. Tor jezdny i elementy mocujące muszą być zamocowane do konstrukcji zdolnej do przeniesienia obciążeń. Montaż do przypadkowych elementów obudowy, lekkiej ścianki lub niewłaściwie przygotowanej konstrukcji jest ryzykowny technicznie i odbiorowo.
• Czwartym błędem jest nieuwzględnienie ewakuacji. Brama zamykająca otwór w alarmie nie może odcinać wymaganej drogi ewakuacyjnej. Jeżeli przejście przez ten otwór jest potrzebne dla ludzi, należy przewidzieć odpowiednie drzwi lub alternatywną drogę.
• Piątym błędem jest brak testu z SSP. Przy odbiorze PSP trzeba wykazać rzeczywiste działanie układu. Sam przewód sterujący, deklaracja lub informacja ustna nie potwierdzają funkcji pożarowej.
• Szóstym błędem jest zastawianie toru lub strefy przesuwu skrzydła po odbiorze. W dniu kontroli brama może działać prawidłowo, ale po kilku tygodniach użytkowania jej tor bywa blokowany przez wyposażenie magazynu. To powinno być ujęte w zasadach eksploatacji obiektu.
• Siódmym błędem jest brak regularnych przeglądów. Brama przeciwpożarowa musi być utrzymywana w stanie sprawności. Przeglądy, próby działania i regulacje powinny być dokumentowane zgodnie z instrukcją użytkowania.

Jak uniknąć problemów przy odbiorze PSP

Najpierw należy porównać bramę z projektem. Trzeba sprawdzić, czy klasa EI, lokalizacja, wymiar, kierunek przesuwu, drzwi przejściowe i sposób sterowania odpowiadają dokumentacji. Jeżeli projekt wymaga EI60, dokumenty i oznaczenie bramy muszą potwierdzać EI60, a nie ogólną odporność ogniową.

Następnie należy przeprowadzić próbę działania. Brama powinna zamknąć się samoczynnie po zwolnieniu lub po sygnale alarmowym, dojść do pozycji końcowej i domknąć otwór bez ręcznej pomocy. Warto wykonać próbę przy udziale osoby odpowiedzialnej za SSP oraz osoby odpowiedzialnej za uruchomienie bramy.

Na końcu trzeba uporządkować dokumentację. PSP zwykle oczekuje spójnego zestawu: dokumenty wyrobu, protokół montażu, protokół uruchomienia, potwierdzenie testu sterowań pożarowych i instrukcję użytkowania dla zarządcy. Brak dokumentów często powoduje więcej problemów niż sama część techniczna.

Kiedy skonsultować dobór bramy przed zamówieniem

Konsultacja techniczna jest wskazana, gdy otwór znajduje się w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, brama ma mieć klasę EI90 lub EI120, przewidziano drzwi przejściowe, brama ma być połączona z SSP, w pobliżu występują kolizje instalacyjne albo nie ma pewności, czy jest wystarczające miejsce na przesuw skrzydła.

Warto przygotować rzut, przekrój otworu, zdjęcia ściany po obu stronach, informację o wymaganej klasie EI, opis konstrukcji ściany i informację o planowanym sterowaniu. Te dane pozwalają szybko ocenić, czy brama przesuwna GSF BP EI jest właściwym rozwiązaniem dla danego miejsca.

Najdroższe błędy powstają zwykle na początku: gdy wybrano niewłaściwą klasę, nie sprawdzono kieszeni wjazdowej albo pominięto funkcję ewakuacyjną. Korekta po produkcji lub montażu jest znacznie trudniejsza niż prawidłowy dobór na etapie projektu.