Co oznacza klasa EI w bramie przeciwpożarowej

Oznaczenie EI składa się z dwóch podstawowych parametrów odporności ogniowej. Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność zamknięcia do powstrzymania płomieni i gorących gazów. Litera I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie przyrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

W przypadku GSF BO EI dostępne są klasy EI30, EI45, EI60, EI90 i EI120. Liczba oznacza czas wyrażony w minutach, przez który wyrób zachowuje deklarowane właściwości w warunkach badania ogniowego. Nie należy dobierać klasy EI „na zapas” ani „na oko”. Wymagana klasa wynika z projektu budowlanego, klasy odporności pożarowej budynku, funkcji przegrody oraz podziału na strefy pożarowe.

Jeżeli projekt wymaga zamknięcia w klasie EI60, zastosowanie bramy EI30 nie spełnia wymagań. Analogicznie sama brama EI120 nie rozwiąże problemu, jeżeli zostanie zamontowana w przegrodzie, konstrukcji wsporczej lub obudowie, która nie odpowiada warunkom zastosowania określonym dla danego wyrobu.

Brama opuszczana a brama rolowana lub przesuwna

Bramę opuszczaną wybiera się przede wszystkim ze względu na warunki przestrzenne. Brama przesuwna wymaga miejsca z boku otworu, brama rolowana wymaga miejsca na wał i prowadnice, a brama opuszczana potrzebuje przede wszystkim przestrzeni nad otworem. To dlatego dobrze sprawdza się przy dużych otworach, w których ruch poziomy skrzydła byłby utrudniony przez instalacje, regały, ciągi komunikacyjne lub konstrukcję budynku.

Nie jest to jednak rozwiązanie uniwersalne. Jeżeli nadproże jest zbyt niskie, nad otworem przebiegają kolidujące instalacje albo nie ma możliwości wykonania prawidłowej konstrukcji mocującej, brama opuszczana może nie być właściwym wyborem. Wtedy należy rozważyć inny typ zamknięcia przeciwpożarowego, np. bramę rolowaną, przesuwną lub grodź przeciwpożarową.

Jak działa brama opuszczana GSF BO EI

Brama opuszczana składa się z ognioodpornych paneli tworzących skrzydło, bocznych prowadnic, układu lin, elementów utrzymujących skrzydło w pozycji otwartej oraz układu sterowania. W stanie normalnym brama pozostaje otwarta, aby umożliwić przejazd lub przejście.

W przypadku alarmu pożarowego centrala sterująca lub system sygnalizacji pożarowej powoduje zwolnienie trzymacza elektromagnetycznego. Następnie skrzydło zamyka otwór, zwykle z wykorzystaniem ruchu grawitacyjnego i układu przeciwwagi. Zadziałanie może być uruchamiane automatycznie z SSP, z lokalnych elementów detekcji, z przycisku ręcznego lub w inny sposób określony w projekcie urządzenia przeciwpożarowego.

Kluczowe jest to, aby sposób zadziałania bramy odpowiadał scenariuszowi pożarowemu obiektu. Sama obecność bramy w otworze nie wystarczy. Podczas odbioru sprawdzane jest również to, czy brama zamyka się w odpowiednim przypadku, czy nie jest blokowana oraz czy współpracuje z innymi urządzeniami przeciwpożarowymi.

Czy brama opuszczana może być używana jako zwykła brama przemysłowa

Może współistnieć z bramą szybkobieżną, segmentową lub innym zamknięciem użytkowym, ale nie należy mylić funkcji tych urządzeń. Brama przeciwpożarowa ma zapewnić zamknięcie pożarowe otworu. Brama przemysłowa służy do codziennego ruchu logistycznego, kontroli temperatury, ograniczenia przeciągów lub zabezpieczenia dostępu.

Jeżeli oba rozwiązania pracują w jednym otworze, trzeba sprawdzić, czy nie kolidują ze sobą mechanicznie i elektrycznie. W scenariuszu pożarowym brama przeciwpożarowa musi mieć możliwość skutecznego zamknięcia. Nie może być sytuacji, w której brama użytkowa, paleta, pojazd, odbojnica albo element instalacji uniemożliwiają opadnięcie skrzydła.

Najważniejsze wymagania projektowe

Podstawą doboru bramy jest projekt ochrony przeciwpożarowej. To w nim powinny być określone granice stref pożarowych, wymagana klasa odporności ogniowej zamknięcia, sposób sterowania, powiązanie z SSP oraz wymagania wynikające ze scenariusza pożarowego.

Przed zamówieniem bramy należy sprawdzić co najmniej: szerokość i wysokość otworu, wysokość nadproża, rodzaj i grubość przegrody, możliwość przeniesienia obciążeń przez konstrukcję, przebieg instalacji nad otworem, wymaganą klasę EI, sposób ewakuacji oraz sposób uruchomienia bramy podczas alarmu.

W przypadku dróg ewakuacyjnych trzeba zachować szczególną ostrożność. Brama opuszczana nie może pogorszyć warunków ewakuacji ludzi. Jeżeli w bramie przewidziano drzwi przejściowe lub ewakuacyjne, ich zastosowanie musi być zgodne z projektem, wymaganiami dotyczącymi szerokości przejść, kierunku ewakuacji oraz wymaganiami dla okuć, jeśli są wymagane.

Sterowanie z systemu sygnalizacji pożarowej

W obiektach wyposażonych w SSP brama opuszczana zwykle jest elementem scenariusza pożarowego. Oznacza to, że jej zadziałanie musi być powiązane z określonym alarmem, strefą detekcji lub procedurą sterowania. Nie zawsze każda brama powinna zamykać się przy każdym alarmie w całym obiekcie. Decyduje projekt i logika działania systemów przeciwpożarowych.

Ważne jest prawidłowe określenie sygnału sterującego, sposobu zasilania, stanu bezpiecznego, kolejności zadziałania urządzeń i sposobu kasowania alarmu. Przy odbiorach często pojawiają się problemy wynikające z tego, że brama działa lokalnie, ale nie działa z SSP, albo zamyka się po podaniu niewłaściwego sygnału.

Przed odbiorem PSP należy wykonać próbę współdziałania. Sama próba z przycisku lokalnego nie zastępuje próby z systemu sygnalizacji pożarowej, jeżeli projekt przewiduje sterowanie z SSP.

Dokumenty potrzebne przy odbiorze PSP

Dla bramy opuszczanej przeciwpożarowej należy przygotować komplet dokumentów potwierdzających, że wyrób i montaż odpowiadają projektowi. W praktyce są to przede wszystkim: deklaracja właściwości użytkowych, oznakowanie CE, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i eksploatacji, dokument potwierdzający klasę odporności ogniowej, protokół montażu, protokół uruchomienia oraz protokół próby zadziałania.

Jeżeli brama jest sterowana z SSP, potrzebna jest również matryca sterowań, protokół współdziałania urządzeń przeciwpożarowych i potwierdzenie, że działanie bramy jest zgodne ze scenariuszem pożarowym. Dla obiektu istotne jest także, aby dokumentacja powykonawcza była spójna z rzeczywistym wykonaniem. Rozbieżności między projektem, matrycą sterowań i wykonaniem są jedną z najczęstszych przyczyn uwag podczas kontroli.

Najczęściej popełniane błędy

• Pierwszym błędem jest dobór bramy wyłącznie na podstawie wymiaru otworu. Wymiary są ważne, ale nie zastępują sprawdzenia klasy EI, rodzaju przegrody, nadproża, sposobu montażu i scenariusza sterowania.
• Drugim błędem jest brak wolnej strefy zamykania. Pod bramą nie mogą znajdować się regały, palety, odbojnice, elementy instalacji ani pojazdy. W obiektach użytkowanych problem często pojawia się dopiero po kilku miesiącach, kiedy personel zaczyna traktować przestrzeń pod bramą jako miejsce składowania.
• Trzecim błędem jest nieprawidłowe sterowanie z SSP. Brama może działać z lokalnego przycisku, ale nie reagować na alarm pożarowy albo reagować na niewłaściwą strefę. Dlatego próbę należy wykonywać zgodnie z matrycą sterowań, a nie tylko przez ręczne zwolnienie.
• Czwartym błędem jest brak dokumentów. Przy odbiorze nie wystarczy informacja, że brama jest przeciwpożarowa. Musi być możliwe wykazanie jej klasy, zgodności z dokumentacją oraz poprawności montażu i uruchomienia.
• Piątym błędem jest montaż w konstrukcji, której nie przewidziano dla danego rozwiązania. Dotyczy to zwłaszcza dużych otworów, konstrukcji stalowych, obudów z płyt, nadproży technicznych i modernizacji istniejących budynków.
• Szóstym błędem jest pomijanie obowiązkowej konserwacji. Brama przeciwpożarowa jest urządzeniem, które ma zadziałać w sytuacji awaryjnej. Jeżeli nie jest okresowo sprawdzana, nie ma pewności, że zamknie się prawidłowo w czasie pożaru.

Jak przygotować się do odbioru PSP

Przed odbiorem należy przeprowadzić próbę pełnego cyklu działania bramy. Powinna obejmować zwolnienie z właściwego sygnału, zamknięcie otworu, brak kolizji mechanicznych, potwierdzenie stanu oraz przywrócenie urządzenia do pracy. Jeżeli brama jest elementem scenariusza pożarowego, próbę należy wykonać razem z innymi urządzeniami, które współpracują z SSP.

Warto wcześniej sprawdzić, czy opis ochrony przeciwpożarowej, projekt branżowy, matryca sterowań i dokumentacja powykonawcza mówią to samo. Jeżeli w jednym dokumencie brama ma zamknąć się od alarmu drugiego stopnia, a w innym od alarmu pierwszego stopnia, problem pojawi się podczas testów.

Od 2026 r. w części budynków handlowych, produkcyjnych i magazynowych szczególnego znaczenia nabrało również oznakowanie miejsc połączenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego ze ścianą zewnętrzną i dachem. Jeżeli brama znajduje się w takiej przegrodzie, warto sprawdzić, czy oznakowanie granicy strefy pożarowej zostało uwzględnione w dokumentacji i wykonaniu.

Eksploatacja po odbiorze

Po odbiorze brama nie może zostać pozostawiona bez nadzoru technicznego. Urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom i konserwacji zgodnie z dokumentacją producenta oraz wymaganiami eksploatacyjnymi, nie rzadziej niż raz w roku. W obiektach intensywnie użytkowanych częstotliwość kontroli może wynikać z instrukcji producenta, warunków pracy albo instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.

Podczas przeglądu należy sprawdzić m.in. stan prowadnic, paneli, lin, trzymacza elektromagnetycznego, elementów zwalniania, sterowania, zasilania, sygnalizacji i drożności strefy zamykania. Każdy przegląd powinien zakończyć się protokołem, który pozostaje w dokumentacji obiektu.