Plik do pobrania

Czym jest stała kurtyna dymowa

Stała kurtyna dymowa to nieruchoma przegroda dymowa, która pozostaje w pozycji roboczej przez cały czas użytkowania obiektu. W odróżnieniu od kurtyn ruchomych nie rozwija się po alarmie, nie wymaga napędu i nie jest sterowana z centrali oddymiania.

GSF KDS D | DH składa się z płaszcza kurtyny, elementu mocującego oraz listwy balastowej. Płaszcz tworzy właściwą barierę dla dymu, element mocujący odpowiada za stabilne zamocowanie do konstrukcji, a listwa balastowa utrzymuje prawidłowy kształt i położenie dolnej krawędzi.

Największą zaletą kurtyny stałej jest prostota działania. Nie trzeba czekać na sygnał alarmowy, zasilanie ani uruchomienie mechanizmu. Kurtyna spełnia swoją funkcję od razu, ponieważ jest stale opuszczona do projektowanej wysokości.

Klasa D i DH – co oznaczają przy kurtynach dymowych

Kurtyny dymowe klasyfikuje się inaczej niż drzwi, bramy lub ściany przeciwpożarowe. W przypadku kurtyn dymowych stosuje się klasy D oraz DH, które odnoszą się do odporności kurtyny na oddziaływanie temperatury i czasu w warunkach badania.

Nie należy samodzielnie zamieniać klasy D na DH ani odwrotnie. Jeżeli projekt wskazuje DH60, zastosowanie D60 nie jest równoważne. Obie klasy dotyczą kurtyn dymowych, ale opisują inne warunki badania.

Kiedy stosuje się kurtyny dymowe stałe

Kurtyny dymowe stałe stosuje się tam, gdzie potrzebna jest trwała bariera ograniczająca przemieszczanie dymu. Typowe miejsca to hale produkcyjne, magazyny wysokiego składowania, obiekty handlowe, atria, pasaże, garaże, strefy techniczne i przestrzenie podstropowe.

Ich zadaniem może być podział dużej przestrzeni na zbiorniki dymu, ograniczenie napływu dymu do sąsiednich stref, prowadzenie dymu w stronę klap dymowych albo wentylatorów oddymiających oraz ochrona wybranych przestrzeni przed szybkim zadymieniem.

Kurtyna stała jest szczególnie przydatna, gdy jej obecność nie koliduje z codziennym użytkowaniem obiektu. Jeżeli pod kurtyną odbywa się ruch wózków, pojazdów, suwnic albo wysokich ładunków, trzeba zweryfikować wymaganą wysokość prześwitu. W takich przypadkach lepszym rozwiązaniem może być kurtyna ruchoma.

Kurtyna stała a kurtyna ruchoma

Kurtyna stała pozostaje opuszczona cały czas. Kurtyna ruchoma w normalnej eksploatacji jest zwinięta lub podniesiona, a opuszcza się dopiero po sygnale pożarowym albo po zaniku zasilania, zależnie od przyjętego rozwiązania.

Wybór między kurtyną stałą a ruchomą nie powinien być przypadkowy. Kurtyna stała jest prostsza, nie wymaga napędu i ma mniej elementów eksploatacyjnych. Jednocześnie stale ogranicza wysokość użytkową przestrzeni. Kurtyna ruchoma nie przeszkadza na co dzień, ale wymaga sterowania, zasilania, testów funkcjonalnych i regularnej kontroli mechanizmu.

Jeżeli przestrzeń pod stropem nie jest wykorzystywana użytkowo, kurtyna stała często jest rozwiązaniem technicznie wystarczającym i mniej podatnym na błędy eksploatacyjne. Jeżeli jednak podział dymowy przecina drogę transportową, bramę, przejazd technologiczny albo trasę pracy urządzeń, należy dokładnie przeanalizować wariant ruchomy.

Jak działa kurtyna dymowa w systemie oddymiania

Kurtyna dymowa nie działa samodzielnie jako cały system oddymiania. Jej skuteczność zależy od tego, czy została prawidłowo włączona w projekt kontroli dymu. Musi współpracować z geometrią budynku, wysokością warstwy dymu, urządzeniami odprowadzającymi dym i ciepło oraz dopływem powietrza kompensacyjnego.

W dużych obiektach dym gromadzi się pod stropem i tworzy warstwę gorących gazów. Kurtyna ogranicza poziome przemieszczanie tej warstwy. Dzięki temu dym może być utrzymany w projektowanym zbiorniku dymu, zamiast rozprzestrzeniać się po całym obiekcie.

Jeżeli kurtyna zostanie zamontowana w niewłaściwym miejscu albo na niewłaściwej wysokości, może nie spełnić funkcji przewidzianej w obliczeniach. Może również zakłócić napływ powietrza, przepływ dymu albo pracę innych elementów systemu oddymiania.

Wysokość kurtyny – dlaczego nie dobiera się jej „na oko”

Wysokość kurtyny dymowej wynika z projektu systemu kontroli dymu. Nie powinna być ustalana wyłącznie na podstawie wygody montażu, dostępności materiału lub estetyki.

Dolna krawędź kurtyny musi odpowiadać projektowanej granicy zbiornika dymu i wymaganej wysokości warstwy wolnej od dymu. Jeżeli kurtyna będzie zbyt krótka, dym może przepływać pod nią do sąsiedniej strefy. Jeżeli będzie zbyt nisko, może kolidować z użytkowaniem obiektu, transportem, suwnicą, instalacjami lub drogą ewakuacyjną.

Wysokość kurtyny trzeba sprawdzić na przekroju budynku, nie tylko na rzucie. Istotne są: wysokość stropu, spadek dachu, belki, podciągi, instalacje, tryskacze, oświetlenie, elementy konstrukcji stalowej i rzeczywisty poziom posadzki.

Przejścia instalacyjne przez kurtynę dymową

W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy przez stałą kurtynę dymową można przeprowadzić instalacje. W przypadku GSF KDS przewidziana jest możliwość wykonania przejść instalacyjnych, ale nie oznacza to dowolnego przecinania płaszcza na budowie.

Każde przejście musi być wykonane w sposób zgodny z dokumentacją i uzgodnione przed produkcją lub montażem. Dotyczy to tras kablowych, rurociągów, kanałów wentylacyjnych, przewodów technologicznych i innych instalacji przebiegających przez linię kurtyny.

Najgorszym rozwiązaniem jest późniejsze wycinanie otworów bez zachowania wymagań systemowych. Takie działanie może pogorszyć szczelność dymową, osłabić płaszcz i podważyć dokumentację odbiorową. Jeżeli instalacje są już wykonane, należy je zinwentaryzować przed zamówieniem kurtyny.

Kurtyna dymowa a instalacja tryskaczowa i wentylacyjna

Kurtyna dymowa nie może być projektowana w oderwaniu od innych instalacji przeciwpożarowych i technicznych. Jej położenie może wpływać na rozprzestrzenianie się dymu, pracę oddymiania, rozpływ powietrza, a także na lokalne warunki pod stropem.

Szczególnej koordynacji wymagają instalacje tryskaczowe, kanały wentylacyjne, klapy dymowe, wentylatory oddymiające, nawiew kompensacyjny, oświetlenie awaryjne, trasy kablowe oraz elementy konstrukcji. Kurtyna nie powinna przypadkowo zasłaniać urządzeń, utrudniać serwisu albo wchodzić w kolizję z wymaganym dostępem.

W obiektach istniejących trzeba zachować ostrożność. Rzeczywisty przebieg instalacji często różni się od dokumentacji. Przed montażem warto wykonać oględziny i zdjęcia, ponieważ przesunięcie kurtyny na budowie może wymagać ponownej analizy całego układu oddymiania.

Czy stała kurtyna dymowa wymaga sterowania

Stała kurtyna dymowa nie wymaga sterowania, ponieważ nie zmienia położenia w czasie pożaru. Nie ma silnika, centrali, akumulatorów ani zwalniaczy. To odróżnia ją od kurtyny ruchomej.

Nie oznacza to jednak, że można ją pominąć w scenariuszu pożarowym. Jeżeli kurtyna tworzy zbiornik dymu, prowadzi dym do urządzeń oddymiających lub oddziela strefy zadymienia, jej obecność powinna być uwzględniona w projekcie i dokumentacji powykonawczej.

Przy odbiorze PSP kurtyna stała nie będzie testowana tak jak urządzenie sterowane. Sprawdza się przede wszystkim zgodność lokalizacji, wysokości, ciągłości, zamocowania, dokumentów i wpływu na działanie całego systemu oddymiania.

Dokumenty potrzebne przy odbiorze PSP

Do odbioru należy przygotować dokumenty potwierdzające, że zamontowana kurtyna odpowiada wymaganiom projektu i może być stosowana jako element systemu kontroli rozprzestrzeniania dymu.

Podstawowe znaczenie mają: dokument potwierdzający właściwości użytkowe wyrobu, oznakowanie CE, dokumentacja techniczna, instrukcja montażu i użytkowania, dokument klasyfikacyjny dla klasy D lub DH, protokół montażu oraz dokumentacja powykonawcza z oznaczeniem lokalizacji kurtyn.

Jeżeli kurtyna jest elementem szerszego systemu oddymiania, warto przygotować również opis działania systemu, rysunki powykonawcze zbiorników dymu, protokoły uruchomienia urządzeń oddymiających oraz informację, że kurtyny zostały wykonane zgodnie z projektem. Brak tych danych często powoduje niepotrzebne pytania podczas odbioru.

Najczęściej popełniane błędy przy kurtynach dymowych stałych

• Pierwszym błędem jest traktowanie kurtyny dymowej jako przegrody przeciwpożarowej EI. Kurtyna GSF KDS D | DH służy do kontroli dymu, a nie do zastąpienia ściany, drzwi lub bramy przeciwpożarowej.
• Drugim błędem jest dobór klasy bez analizy projektu. D60, D120, D160 i DH60 nie są nazwami handlowymi, tylko klasami właściwości.
• Trzecim błędem jest przesuwanie kurtyny na budowie. Nawet niewielka zmiana lokalizacji może zmienić powierzchnię zbiornika dymu, kierunek przepływu dymu albo relację do klap dymowych.
• Czwartym błędem są szczeliny przy stropie, ścianach lub konstrukcji. Kurtyna ma ograniczać przepływ dymu, dlatego przerwy wynikające z nierówności, belek, tras instalacyjnych albo niedokładnego montażu muszą być rozwiązane systemowo.
• Piątym błędem jest samodzielne wykonywanie przejść instalacyjnych. Wycinanie otworów w płaszczu bez zachowania wymagań technicznych może osłabić kurtynę i utrudnić odbiór.
• Szóstym błędem jest brak koordynacji z instalacjami. Kurtyna nie może kolidować z tryskaczami, wentylacją, oświetleniem, trasami kablowymi i urządzeniami oddymiającymi.
• Siódmym błędem jest brak oznaczenia i dokumentacji powykonawczej. Jeżeli w obiekcie znajduje się kilka kurtyn, każda powinna być możliwa do identyfikacji na rysunkach i w protokołach.
• Ósmym błędem jest późniejsze zasłanianie lub przebudowywanie kurtyny. Po odbiorze użytkownicy montują reklamy, instalacje, regały, obudowy lub sufity podwieszane, które mogą zmienić działanie kurtyny.

Jak przygotować kurtyny GSF KDS do odbioru PSP

Przed odbiorem trzeba sprawdzić, czy zamontowane kurtyny odpowiadają projektowi. Należy porównać lokalizację, długość, wysokość dolnej krawędzi, klasę D lub DH, sposób mocowania i ewentualne przejścia instalacyjne.

Następnie należy przejść całą linię kurtyny i sprawdzić ciągłość bariery. Szczególną uwagę warto zwrócić na narożniki, połączenia z konstrukcją, miejsca przy ścianach, obejścia instalacji oraz przestrzeń nad kurtyną.

W dokumentacji odbiorowej najlepiej oznaczyć kurtyny zgodnie z rysunkami. Protokół powinien wskazywać, które kurtyny zostały zamontowane, w jakiej klasie, w jakiej lokalizacji i czy wykonano je zgodnie z projektem. Przy większych obiektach taka identyfikacja znacząco przyspiesza odbiór.

Co sprawdza PSP przy kurtynach dymowych

Podczas odbioru PSP zasadnicze znaczenie ma spójność dokumentacji i wykonania. Kurtyna powinna znajdować się tam, gdzie przewiduje ją projekt, mieć właściwą klasę oraz tworzyć ciągłą barierę dymową.

PSP może również sprawdzić, czy kurtyna nie koliduje z ewakuacją, czy nie ogranicza wymaganych wysokości przejść, czy nie została wykonana w sposób przypadkowy oraz czy jej obecność jest zgodna ze scenariuszem pożarowym.

W przypadku systemu oddymiania ocenie podlega całość: urządzenia odprowadzające dym i ciepło, dopływ powietrza, sterowanie, podział na zbiorniki dymu i elementy ograniczające rozprzestrzenianie dymu. Kurtyna stała jest jednym z tych elementów, dlatego musi być traktowana jako część systemu, a nie osobny dodatek budowlany.

Kiedy warto skonsultować dobór kurtyny przed zamówieniem

Konsultacja techniczna jest wskazana zawsze wtedy, gdy kurtyna ma tworzyć granicę zbiornika dymu, przebiega przez strefę z dużą liczbą instalacji, ma nietypową długość, wymaga przejść instalacyjnych albo znajduje się w obiekcie istniejącym.

Do wstępnej oceny warto przygotować rzut, przekrój, wymaganą klasę D lub DH, wysokość montażu, zdjęcia miejsca instalacji oraz informację o przebiegu kanałów, tras kablowych i innych instalacji. Te dane pozwalają szybko ocenić, czy kurtyna stała GSF KDS D | DH jest właściwym rozwiązaniem, czy lepiej rozważyć kurtynę ruchomą albo zmianę układu systemu oddymiania.

Największe problemy powstają wtedy, gdy kurtyna jest traktowana jak prosty pas materiału pod stropem. W rzeczywistości jej lokalizacja i wysokość mają bezpośredni wpływ na działanie systemu kontroli dymu.