Co oznacza klasa EI w bramie rozsuwnej przeciwpożarowej

Oznaczenie EI określa dwie zasadnicze właściwości odporności ogniowej. Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność ograniczenia przejścia płomieni i gorących gazów przez zamknięty otwór. Litera I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

Liczba po oznaczeniu EI wskazuje czas klasyfikacji w minutach. Brama EI30 zachowuje wymagane właściwości przez 30 minut, a EI60 przez 60 minut. Nie jest to czas bezpiecznej ewakuacji ani czas pracy mechanizmu, tylko klasyfikacja ogniowa wyrobu w określonym układzie badania i zabudowy.

Bramy rozsuwne GSF BR EI występują w klasach EI15, EI30, EI45 oraz EI60. Wybór konkretnej klasy nie powinien być decyzją wykonawcy na budowie. Wymaganą klasę określa projekt, warunki techniczne, podział budynku na strefy pożarowe i uzgodnienia przeciwpożarowe.

Kiedy brama rozsuwna jest lepsza od przesuwnej jednoskrzydłowej

Brama rozsuwna jest korzystna wtedy, gdy otwór jest szeroki, a dostępna przestrzeń po bokach jest rozłożona po obu stronach. Zamiast jednego dużego skrzydła odjeżdżającego w jedną stronę stosuje się dwa mniejsze skrzydła, które rozsuwają się symetrycznie lub zgodnie z przyjętym układem konstrukcyjnym.

To rozwiązanie ogranicza wymaganą długość kieszeni po jednej stronie otworu. W praktyce może rozwiązać problem kolizji z regałami, instalacjami, słupami, trasami transportowymi albo urządzeniami technologicznymi.

Nie oznacza to jednak, że brama rozsuwna pasuje wszędzie. Po obu stronach otworu musi być zapewniona wolna przestrzeń pracy skrzydeł. Jeżeli jedna ze stron jest zabudowana instalacjami, regałem, kanałem wentylacyjnym albo konstrukcją stalową, dobór trzeba zweryfikować przed zamówieniem.

Z czego składa się brama GSF BR EI

Brama rozsuwna przeciwpożarowa GSF BR EI składa się z dwóch skrzydeł, zespołu toru jezdnego, zespołu balastowego oraz przymyku. Skrzydła są zbudowane z paneli ognioodpornych i zawieszone na szynie jezdnej.

Tor jezdny odpowiada za prowadzenie skrzydeł podczas ruchu. Zespół balastowy umożliwia grawitacyjne zamknięcie bramy po zwolnieniu. Przymyk zapewnia właściwe domknięcie skrzydeł w pozycji zamkniętej i jest istotny dla zachowania deklarowanej klasy odporności ogniowej.

Każdy z tych elementów jest częścią układu przebadanego jako zamknięcie przeciwpożarowe. Nie należy samodzielnie zmieniać toru, skrzydeł, balastu, przymyku ani elementów mocujących. Nawet pozornie drobna ingerencja może zmienić sposób pracy bramy i naruszyć warunki klasyfikacji.

Jak działa brama rozsuwna przeciwpożarowa

W normalnej eksploatacji skrzydła bramy pozostają otwarte. Utrzymują je trzymacze elektromagnetyczne połączone z centralą sterującą. Po otrzymaniu sygnału pożarowego napięcie na trzymaczach zostaje odłączone, a układ balastowy powoduje zamknięcie skrzydeł.

Najważniejsze jest to, że brama ma zamknąć otwór samoczynnie, bez ręcznego dopchnięcia. Skrzydła powinny poruszać się płynnie, zejść się w strefie przymyku i uzyskać pozycję końcową zgodnie z dokumentacją techniczną.

W obiekcie wyposażonym w system sygnalizacji pożaru działanie bramy powinno być ujęte w scenariuszu pożarowym i matrycy sterowań. Trzeba jednoznacznie określić, który alarm powoduje zamknięcie bramy, czy zamknięcie następuje po alarmie I czy II stopnia, oraz jak układ zachowuje się po zaniku zasilania.

Brama rozsuwna a ściana oddzielenia przeciwpożarowego

Brama GSF BR EI najczęściej zamyka otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego albo w innej przegrodzie, dla której projekt przewiduje wymaganą klasę odporności ogniowej. Sama brama nie zastępuje prawidłowo wykonanej ściany. Cały układ musi być zgodny: ściana, otwór, mocowanie, tor, przymyk i skrzydła.

Jeżeli projekt wymaga zamknięcia otworu w klasie EI60, dokumenty bramy muszą potwierdzać EI60 dla konkretnego wariantu. Brama EI30 nie spełnia wymagania EI60, nawet jeśli jej konstrukcja wygląda podobnie i działa mechanicznie poprawnie.

W odbiorach PSP często problemem nie jest samo skrzydło bramy, lecz sposób montażu do przegrody. Zbyt słabe podłoże, niestabilna konstrukcja, brak właściwego zakotwienia lub kolizja w strefie przymyku mogą podważyć skuteczność całego zamknięcia.

Czy brama rozsuwna może być montowana wewnątrz i na zewnątrz

Bramy rozsuwne przeciwpożarowe mogą być stosowane w obiektach nowych i istniejących, wewnątrz oraz na zewnątrz budynku, pod warunkiem że dany wariant i sposób montażu odpowiada dokumentacji technicznej. Przy montażu zewnętrznym trzeba dodatkowo zwrócić uwagę na warunki środowiskowe.

Znaczenie mają przede wszystkim: odporność na oddziaływanie wiatru, zabezpieczenie antykorozyjne, sztywność podłoża, sposób odwodnienia, dostęp serwisowy i możliwość swobodnej pracy skrzydeł. Brama zamontowana na elewacji pracuje w trudniejszych warunkach niż brama wewnątrz hali.

Błąd polega na przyjęciu, że klasa EI automatycznie rozwiązuje wszystkie wymagania. Odporność ogniowa jest tylko jednym z parametrów. Dla montażu zewnętrznego trzeba sprawdzić również warunki mechaniczne i eksploatacyjne.

Brama rozsuwna a ewakuacja

Brama przeciwpożarowa zamykająca otwór w alarmie nie może przypadkowo odciąć wymaganej drogi ewakuacyjnej. Jeżeli otwór wykorzystywany jest do ruchu pieszych, projekt powinien przewidzieć odpowiednie rozwiązanie ewakuacyjne.

Najczęściej stosuje się osobne drzwi ewakuacyjne w pobliżu bramy albo inny układ przejść zapewniający bezpieczne opuszczenie strefy. Sama brama rozsuwna, która zamyka się po sygnale pożarowym, nie powinna być traktowana jako podstawowe przejście ewakuacyjne bez jednoznacznego potwierdzenia w projekcie.

Przy odbiorze PSP trzeba wykazać, że zamknięcie bramy nie pogarsza warunków ewakuacji. To szczególnie ważne w garażach, halach produkcyjnych, magazynach i obiektach użyteczności publicznej.

Sterowanie z SSP i próba funkcjonalna

Jeżeli brama GSF BR EI jest powiązana z systemem sygnalizacji pożaru, jej działanie musi być sprawdzone w praktyce. Samo doprowadzenie przewodu sterującego nie potwierdza funkcji pożarowej.

Podczas próby należy wywołać właściwy sygnał alarmowy, sprawdzić zwolnienie trzymaczy elektromagnetycznych, ruch obu skrzydeł, domknięcie w strefie przymyku oraz stan centrali po zakończeniu testu. Jeżeli brama ma przekazywać informację o stanie otwarcia lub zamknięcia, również ten sygnał powinien zostać zweryfikowany.

W protokole warto zapisać lokalizację bramy, klasę EI, sposób wyzwolenia, wynik próby oraz osoby uczestniczące w teście. Przy odbiorze PSP taki dokument porządkuje temat i ogranicza ryzyko niejasności.

Czy bramę rozsuwaną można łączyć z bramą użytkową

W wielu obiektach brama przeciwpożarowa nie powinna obsługiwać codziennego intensywnego ruchu. Lepszym rozwiązaniem może być zestawienie jej z bramą szybkobieżną albo segmentową, która przejmuje funkcję eksploatacyjną.

W takim układzie brama użytkowa pracuje na co dzień, a brama przeciwpożarowa pozostaje otwarta i zamyka się w razie alarmu. Zmniejsza to zużycie elementów przeciwpożarowych i porządkuje funkcje obu urządzeń.

Taki duet wymaga jednak prawidłowego zaplanowania przestrzeni. Obie bramy nie mogą kolidować ze sobą, z instalacjami ani z drogami ewakuacyjnymi. Sterowanie pożarowe musi jednoznacznie określać, co dzieje się z każdym urządzeniem po alarmie.

Dokumenty wymagane przy odbiorze PSP

Do odbioru należy przygotować dokumenty potwierdzające, że zamontowana brama może pełnić funkcję zamknięcia przeciwpożarowego. Podstawowe znaczenie mają: dokument potwierdzający właściwości użytkowe wyrobu, oznakowanie CE, dokument klasyfikacyjny dla wymaganej klasy EI, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i użytkowania, protokół montażu oraz protokół uruchomienia.

Jeżeli brama jest sterowana z SSP, potrzebny jest protokół testu funkcjonalnego. Powinien potwierdzać, że brama zamyka się po właściwym sygnale alarmowym i działa zgodnie ze scenariuszem pożarowym.

Dokumenty muszą odnosić się do konkretnej bramy zamontowanej w konkretnym otworze. Warto stosować oznaczenia zgodne z projektem, na przykład numer osi, numer pomieszczenia albo symbol bramy z dokumentacji technicznej.

Najczęściej popełniane błędy przy bramach rozsuwanych przeciwpożarowych

• Pierwszym błędem jest dobór bramy bez sprawdzenia miejsca po obu stronach otworu. Brama rozsuwna wymaga przestrzeni dla dwóch skrzydeł. Jeżeli jedna strona zostanie później zabudowana instalacjami lub regałami, brama może nie działać prawidłowo.
• Drugim błędem jest mylenie bramy rozsuwnej z przesuwną jednoskrzydłową. Oba rozwiązania pracują poziomo, ale mają inne wymagania przestrzenne. Brama przesuwna potrzebuje jednej większej kieszeni, a rozsuwna dwóch mniejszych stref po obu stronach.
• Trzecim błędem jest brak zgodności klasy EI z projektem. Jeżeli dokumentacja wymaga EI60, nie można zastosować EI30 ani EI45. W odbiorze nie liczy się podobieństwo konstrukcji, tylko potwierdzona klasa odporności ogniowej.
• Czwartym błędem jest nieprawidłowe podłoże montażowe. Tor jezdny, mocowania i przymyk muszą być związane z konstrukcją zdolną do przeniesienia obciążeń. Montaż do przypadkowych elementów obudowy, słabych przegród albo niestabilnej konstrukcji jest ryzykowny.
• Piątym błędem jest brak testu z SSP. Przy odbiorze trzeba wykazać rzeczywiste działanie bramy. Brama powinna zamknąć się po alarmie bez ręcznej pomocy i bez zacięć.
• Szóstym błędem jest zastawianie strefy zamykania po odbiorze. To problem eksploatacyjny, ale może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pożarowe. Zarządca powinien kontrolować, czy przestrzeń pracy skrzydeł pozostaje wolna.
• Siódmym błędem jest brak przeglądów. Brama przeciwpożarowa powinna być okresowo uruchamiana, regulowana i konserwowana zgodnie z instrukcją użytkowania. Test wykonany raz przy odbiorze nie wystarcza na cały okres eksploatacji budynku.

Jak przygotować bramę GSF BR EI do odbioru PSP

Przed odbiorem należy porównać zamontowaną bramę z projektem. Trzeba sprawdzić lokalizację, wymiar, klasę EI, sposób pracy skrzydeł, montaż toru, działanie przymyku, sposób sterowania oraz wpływ bramy na ewakuację.

Następnie należy wykonać próbę funkcjonalną. Brama powinna zostać zwolniona z układu sterowania, zamknąć się grawitacyjnie, domknąć oba skrzydła i uzyskać pozycję końcową bez ręcznego wspomagania. W przypadku sterowania z SSP próbę najlepiej wykonać wspólnie z osobą odpowiedzialną za system sygnalizacji pożaru.

Na końcu trzeba uporządkować dokumenty. PSP powinno otrzymać spójny zestaw: dokumenty wyrobu, protokoły, schemat sterowania i potwierdzenie próby. Brak dokumentów często powoduje takie same problemy odbiorowe jak usterka techniczna.

Kiedy warto skonsultować dobór przed zamówieniem

Konsultacja techniczna jest wskazana, gdy otwór znajduje się między strefami pożarowymi, wymagana jest klasa EI60, brama ma być połączona z SSP, występują kolizje instalacyjne, obiekt jest istniejący albo nie ma pewności, czy po obu stronach otworu jest wystarczająco dużo miejsca.

Do wstępnej weryfikacji warto przygotować rzut, przekrój otworu, zdjęcia po obu stronach ściany, wymaganą klasę EI, informację o rodzaju przegrody oraz opis planowanego sterowania. Te dane pozwalają ocenić, czy brama rozsuwna GSF BR EI jest właściwym rozwiązaniem, czy lepiej rozważyć bramę przesuwną, rolowaną albo inne zamknięcie przeciwpożarowe.

Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy brama zostaje dobrana wyłącznie po szerokości i wysokości otworu. Przy zamknięciach przeciwpożarowych równie ważne są: klasa EI, przestrzeń pracy, podłoże, sterowanie, ewakuacja i dokumentacja odbiorowa.