Bramy rolowane przeciwpożarowe GSF KPR EI i Smart EI
Bramy rolowane przeciwpożarowe GSF KPR EI i Smart EI – kiedy stosować i na co uważać przy odbiorze PSP
Bramy rolowane przeciwpożarowe stosuje się tam, gdzie w przegrodzie oddzielenia przeciwpożarowego trzeba zamknąć duży otwór, a klasyczne drzwi lub brama przesuwna zajmowałyby zbyt dużo miejsca.
Dotyczy to przede wszystkim hal produkcyjnych, magazynów, garaży, zapleczy technicznych, przejść między strefami pożarowymi oraz otworów technologicznych.
Rozwiązania GSF KPR EI i GSF KPR Smart EI są bramami kurtynowymi rolowanymi. Oznacza to, że zamiast sztywnego skrzydła mają elastyczny płaszcz przeciwpożarowy zwijany na wał. W pozycji normalnej brama może pozostawać otwarta, a w przypadku alarmu pożarowego zamyka otwór i odtwarza wymaganą przegrodę przeciwpożarową.
- GSF KPR EI
- GSF KPR Smart EI
- brama rolowana ppoż.
- EI30 / EI60 / EI120
- SSP
- odbiór PSP
Pliki do pobrania
Co oznacza klasa EI w bramie rolowanej przeciwpożarowej
Oznaczenie EI składa się z dwóch podstawowych kryteriów odporności ogniowej. Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność przegrody do ograniczenia przejścia płomieni i gorących gazów. Litera I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.
Cyfra po oznaczeniu EI określa czas klasyfikacji w minutach. Brama EI30 zachowuje deklarowane właściwości przez 30 minut, EI60 przez 60 minut, a EI120 przez 120 minut. Nie jest to czas działania automatyki ani czas ewakuacji, tylko wynik klasyfikacji ogniowej badanego wyrobu w określonym układzie zabudowy.
W praktyce projektowej nie wolno zamieniać klasy EI na E lub EW bez analizy wymagań. Klasa E dotyczy szczelności ogniowej, EW dodatkowo ogranicza promieniowanie cieplne, natomiast EI obejmuje również izolacyjność ogniową. Jeżeli projekt, scenariusz pożarowy lub warunki techniczne wymagają zamknięcia otworu w klasie EI, zastosowanie wyrobu tylko w klasie E albo EW będzie niewystarczające.
GSF KPR EI a GSF KPR Smart EI – podstawowa różnica użytkowa
GSF KPR EI to standardowa brama rolowana przeciwpożarowa w klasach EI, stosowana jako pionowe ruchome zamknięcie otworu w przegrodzie przeciwpożarowej. W zależności od wariantu może być wykonywana z napędem elektrycznym albo z mechanizmem opadania po zadziałaniu zamka topikowego.
GSF KPR Smart EI jest rozwiązaniem o bardziej kompaktowej i estetycznej zabudowie. Płaszcz bramy jest schowany w obudowie wału, dlatego brama lepiej sprawdza się w miejscach, gdzie oprócz funkcji przeciwpożarowej istotny jest wygląd zabudowy lub ograniczona przestrzeń montażowa. Smart EI jest również przewidziana do dużych otworów, ale każdorazowo wymaga sprawdzenia wymiarów, sposobu montażu i klasy odporności ogniowej w dokumentacji konkretnego wyrobu.
Obie bramy pełnią tę samą zasadniczą funkcję: zamykają otwór i ograniczają rozprzestrzenianie ognia oraz temperatury pomiędzy strefami pożarowymi. Różnice dotyczą głównie konstrukcji, estetyki, zakresu wymiarowego, sposobu zabudowy oraz dostępnych opcji wykonania.
Z czego składa się brama rolowana przeciwpożarowa
Typowa brama rolowana przeciwpożarowa składa się z elastycznego płaszcza, prowadnic bocznych, obudowy wału, listwy balastowej, układu napędowego albo mechanizmu zwalniającego oraz centrali sterującej, jeżeli brama pracuje w wersji automatycznej.
Płaszcz wykonany jest z tkaniny przeciwpożarowej. Po rozwinięciu przemieszcza się w prowadnicach, a dolna listwa balastowa zapewnia prawidłowe domknięcie do poziomu posadzki. To właśnie ciągłość płaszcza, prowadnic i dolnego doszczelnienia decyduje o tym, czy brama może spełnić deklarowaną klasę odporności ogniowej.
Prowadnice, obudowa wału i elementy mocujące nie są dodatkami estetycznymi. Są częścią przebadanego układu. Zmiana sposobu mocowania, montaż do niewłaściwego podłoża, brak wymaganych dystansów albo ingerencja w prowadnice mogą spowodować, że wyrób nie będzie odpowiadał warunkom klasyfikacji.
Jak działa brama przeciwpożarowa z napędem elektrycznym
W wersji z napędem elektrycznym brama jest połączona z centralą sterującą. Po otrzymaniu sygnału alarmowego z systemu sygnalizacji pożaru albo z dedykowanego układu sterowania pożarowego płaszcz bramy zostaje opuszczony i zamyka otwór.
W praktyce najważniejsze jest nie samo podłączenie przewodu, lecz zgodność działania z przyjętym scenariuszem pożarowym. Projekt powinien określać, kiedy brama ma się zamknąć, z jakiego sygnału ma być uruchomiona, czy wymagane jest ostrzeganie optyczne lub akustyczne, jak ma zachować się w przypadku zaniku zasilania oraz czy jej zamknięcie nie odcina wymaganej drogi ewakuacyjnej.
Centrala sterująca powinna mieć zapewnione zasilanie podstawowe i awaryjne zgodne z dokumentacją techniczną. Podczas odbioru PSP samo pokazanie zamontowanej bramy nie wystarcza. Trzeba wykazać, że brama faktycznie reaguje na sygnał pożarowy i zamyka się w sposób przewidziany projektem.
Brama z zamkiem topikowym – kiedy trzeba zachować ostrożność
W części rozwiązań brama może być utrzymywana w pozycji otwartej przez zamek topikowy. Po osiągnięciu określonej temperatury element topikowy ulega zwolnieniu, a płaszcz opada grawitacyjnie.
Takie rozwiązanie jest proste, ale nie zawsze wystarczające. Zamek topikowy reaguje lokalnie na temperaturę, a nie na sygnał z systemu sygnalizacji pożaru. Jeżeli scenariusz pożarowy wymaga zamknięcia bramy po wykryciu pożaru przez SSP, samo zadziałanie temperaturowe może być zbyt późne albo niezgodne z projektem.
Dlatego już na etapie doboru trzeba ustalić, czy brama ma zamykać się po sygnale z SSP, po lokalnym wzroście temperatury, po zaniku zasilania, czy w kombinacji kilku warunków. To nie jest detal wykonawczy, tylko element strategii bezpieczeństwa pożarowego budynku.
Gdzie stosuje się bramy rolowane przeciwpożarowe
Najczęstsze zastosowania to przejścia między strefami pożarowymi w halach i magazynach, otwory technologiczne w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego, połączenia garaży z innymi częściami budynku, zaplecza dostaw, przestrzenie serwisowe oraz obiekty, w których liczy się mała ilość miejsca potrzebna na zabudowę.
Brama rolowana jest szczególnie użyteczna tam, gdzie nie ma miejsca na skrzydło bramy przesuwnej albo gdzie nadproże i boki otworu pozwalają na montaż wału oraz prowadnic. Nie należy jednak traktować jej jako uniwersalnego zamiennika każdej bramy przeciwpożarowej. Dobór zależy od klasy EI, wymiarów otworu, rodzaju podłoża, ekspozycji na warunki zewnętrzne, intensywności użytkowania i sposobu sterowania.
Jeżeli otwór jest użytkowany codziennie jako przejazd logistyczny, często lepszym układem jest połączenie bramy przeciwpożarowej z osobną bramą użytkową, na przykład szybkobieżną albo segmentową. Brama przeciwpożarowa powinna wtedy pełnić funkcję zabezpieczenia pożarowego, a nie podstawowej bramy eksploatacyjnej do intensywnego ruchu.
Czy brama przeciwpożarowa może być montowana na zewnątrz
Bramy GSF KPR EI i Smart EI mogą być stosowane w przegrodach wewnętrznych i zewnętrznych, ale zawsze w granicach deklarowanych właściwości użytkowych. Przy montażu zewnętrznym trzeba sprawdzić odporność na wiatr, odporność korozyjną, sposób odwodnienia, wpływ ocieplenia elewacji oraz możliwość prawidłowego zamocowania prowadnic i obudowy wału.
Błąd polega na przyjęciu, że skoro wyrób ma klasę EI, to automatycznie nadaje się do każdego miejsca montażu. Odporność ogniowa jest tylko jednym z parametrów. Dla bramy zewnętrznej równie ważne są warunki środowiskowe, sztywność podłoża, poprawne przeniesienie obciążeń i dostęp serwisowy.
Jeżeli brama ma być mocowana przez warstwę ocieplenia, należy zastosować rozwiązanie przewidziane w dokumentacji technicznej. Przypadkowe dystanse, podkonstrukcje bez obliczeń albo mocowanie prowadnic do samej warstwy izolacji nie powinny być akceptowane.
Jak dobrać klasę EI bramy do budynku
Klasa bramy nie jest wybierana uznaniowo. Wynika z projektu budowlanego, projektu technicznego, wymagań dla oddzielenia przeciwpożarowego oraz klasy odporności pożarowej budynku lub jego części.
W ścianach oddzielenia przeciwpożarowego zamknięcia otworów powinny mieć klasę odporności ogniowej odpowiednią do wymagań dla danej przegrody. W uproszczeniu: jeżeli projekt wymaga zamknięcia otworu w klasie EI60, brama EI30 nie spełni wymagania, nawet jeśli fizycznie pasuje do otworu i działa poprawnie mechanicznie.
Warto też pamiętać, że brama jest tylko jednym elementem układu. Ocenie podlega również ściana, do której jest zamocowana, sposób uszczelnienia połączeń, podłoże montażowe, przejścia instalacyjne w pobliżu oraz zgodność wykonania z dokumentacją. Najlepsza brama nie naprawi błędnie wykonanej przegrody.
Dymoszczelność Sa i S200 – kiedy ma znaczenie
Nie każda brama EI jest automatycznie bramą dymoszczelną. Dymoszczelność jest osobną właściwością użytkową i musi być zadeklarowana dla konkretnego wyrobu oraz konfiguracji.
Jeżeli w projekcie, ekspertyzie technicznej albo scenariuszu pożarowym pojawia się wymaganie dymoszczelności, trzeba dobrać bramę z odpowiednią deklaracją tej właściwości.
Najczęstszy problem przy odbiorach polega na tym, że w opisie przyjęto bramę EI, a później inwestor oczekuje również ograniczenia przepływu dymu. To nie jest parametr domyślny. Musi być wskazany przy doborze i potwierdzony w dokumentach wyrobu.
Dokumenty potrzebne przy odbiorze PSP
Przy odbiorze należy przygotować dokumenty potwierdzające, że zamontowana brama odpowiada projektowi i może być stosowana jako zamknięcie przeciwpożarowe. W praktyce powinny być dostępne przede wszystkim: deklaracja właściwości użytkowych, oznakowanie CE, dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja montażu i użytkowania, dokument potwierdzający klasę odporności ogniowej, protokół montażu oraz protokół uruchomienia.
Jeżeli brama jest sterowana z SSP, potrzebny jest również protokół testu funkcjonalnego. Test powinien potwierdzać, że po wywołaniu właściwego sygnału alarmowego brama zamyka się zgodnie ze scenariuszem pożarowym. Warto wykonać próbę z udziałem osoby odpowiedzialnej za SSP, automatyki bramy i koordynację zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Dokumenty powinny odnosić się do konkretnego typu wyrobu, klasy EI, wymiaru, sposobu sterowania i miejsca montażu. Brak jednoznacznej identyfikacji bramy w dokumentacji jest jednym z prostych powodów problemów przy odbiorze.
Najczęściej popełniane błędy przy bramach rolowanych przeciwpożarowych
- Pierwszym błędem jest dobór bramy wyłącznie po wymiarze otworu. Wymiary są ważne, ale nie wystarczają. Trzeba sprawdzić klasę EI, sposób montażu, podłoże, wymagania dymoszczelności, sterowanie, zasilanie awaryjne i zgodność z projektem ochrony przeciwpożarowej.
- Drugim błędem jest traktowanie bramy przeciwpożarowej jak zwykłej bramy przemysłowej. Brama rolowana EI jest wyrobem przeciwpożarowym. Jej automatyka, prowadnice, płaszcz, mocowania i centrala sterująca muszą działać jako jeden układ.
- Trzecim błędem jest brak miejsca montażowego. Brama rolowana wymaga przestrzeni na obudowę wału, prowadnice i listwę dolną.
- Czwartym błędem jest nieprawidłowe podłoże. Powierzchnie pod prowadnice i skrzynkę powinny być równe, pionowe i zdolne do przeniesienia obciążeń.
- Piątym błędem jest brak testu z SSP. Sama obecność przewodu sterującego nie potwierdza działania.
- Szóstym błędem jest zastawianie przestrzeni opadania płaszcza. Brama przeciwpożarowa musi mieć wolną strefę zamykania.
- Siódmym błędem jest brak serwisu i prób okresowych. Właściciel lub zarządca powinien utrzymywać bramę zgodnie z instrukcją użytkowania i dokumentować przeglądy.
Jak przygotować bramę do odbioru PSP
Przed odbiorem należy porównać bramę z projektem. Trzeba sprawdzić klasę EI, ewentualną dymoszczelność, lokalizację, sposób sterowania i zgodność dokumentów. Jeżeli projekt wymaga EI60 Sa lub EI60 S200, dokumenty muszą potwierdzać właśnie taki zakres, a nie jedynie ogólną odporność ogniową.
Następnie należy wykonać próbę funkcjonalną. W przypadku bramy sterowanej automatycznie test powinien obejmować sygnał alarmowy, opuszczenie płaszcza, domknięcie do posadzki, działanie sygnalizacji, reakcję na zanik zasilania, stan centrali sterującej i powrót do trybu pracy po zakończeniu próby.
Warto też sprawdzić warunki eksploatacyjne: czy strefa zamykania jest wolna, czy użytkownik wie, że nie wolno blokować bramy, czy dostęp do centrali i napędu jest możliwy, czy instrukcja obsługi znajduje się u zarządcy oraz czy brama została ujęta w planie przeglądów.
Kiedy warto skonsultować dobór bramy przed zamówieniem
Konsultacja techniczna jest wskazana zawsze wtedy, gdy brama ma zamykać otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, ma być podłączona do SSP, znajduje się na drodze ewakuacyjnej lub w jej pobliżu, ma mieć klasę dymoszczelności, jest montowana na zewnątrz albo przez warstwę ocieplenia.
Największe ryzyko powstaje nie przy samym zakupie bramy, lecz przy błędnym założeniu projektowym. Jeżeli na początku nie zostanie określona klasa EI, sposób sterowania i warunki montażu, później może się okazać, że zamówiony wyrób nie odpowiada wymaganiom odbiorowym.
Dobrze dobrana brama rolowana przeciwpożarowa nie jest tylko zamknięciem otworu. Jest częścią podziału budynku na strefy pożarowe i musi współpracować z pozostałymi zabezpieczeniami: SSP, scenariuszem pożarowym, organizacją ewakuacji i dokumentacją odbiorową.
Podsumowanie
Bramy rolowane przeciwpożarowe GSF KPR EI i Smart EI są rozwiązaniami przeznaczonymi do zamykania dużych otworów w przegrodach przeciwpożarowych. Ich podstawową zaletą jest kompaktowa konstrukcja i możliwość zastosowania tam, gdzie brama przesuwna lub klasyczne drzwi byłyby trudne do zabudowy.
Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowy dobór. Należy potwierdzić klasę EI, ewentualną dymoszczelność, wymiary, podłoże montażowe, sposób sterowania, zasilanie awaryjne oraz zgodność z projektem i scenariuszem pożarowym. Przy odbiorze PSP liczy się nie tylko dokument, ale również rzeczywiste działanie bramy.
W przypadku obiektów przemysłowych, magazynowych i użyteczności publicznej warto przeanalizować bramę jeszcze przed zamówieniem. Pozwala to uniknąć kolizji montażowych, błędów w sterowaniu i problemów z odbiorem przeciwpożarowym.
