Dlaczego ta zmiana ma znaczenie

PN-B-02877-4:2025-07 zastępuje wydanie z 2001 roku i wyraźnie odchodzi od podejścia, w którym oddymianie bywało sprowadzane do prostego doboru powierzchni klap. Nowa norma patrzy na układ całościowo. Oznacza to, że skuteczność systemu należy oceniać przez współpracę wszystkich jego elementów, a nie przez parametry pojedynczego wyrobu.

W praktyce branżowej to istotna zmiana. Projekt wymaga dziś lepszego powiązania architektury obiektu, sposobu użytkowania strefy, warunków pożarowych oraz logiki sterowania. Im bardziej złożony obiekt, tym większe znaczenie ma poprawne przyjęcie założeń już na etapie koncepcji.

Najważniejsze zmiany w nowej normie

• szersze ujęcie systemu, obejmujące również dopływ powietrza kompensacyjnego,
• nowe zasady wyznaczania minimalnej powierzchni czynnej oddymiania,
• uwzględnienie ochrony stref przez stałe samoczynne urządzenia gaśnicze wodne,
• dopuszczenie ściennych urządzeń oddymiających przy spełnieniu określonych warunków,
• większy nacisk na sterowanie, uruchomienia, testy odbiorcze, badania okresowe i postępowanie przy awarii.

To nie są zmiany wyłącznie redakcyjne. Ich skutkiem jest bardziej wymagające, ale jednocześnie bardziej technicznie uporządkowane podejście do projektowania.

Strefa dymowa wymaga dziś dokładniejszej analizy

W obiektach produkcyjnych i magazynowych norma wymaga powiązania doboru systemu z konkretnymi parametrami strefy dymowej. Znaczenie mają między innymi wysokość strefy, projektowana warstwa wolna od dymu, wysokość składowania, przewidywana szybkość rozprzestrzeniania się pożaru oraz informacja, czy strefa jest chroniona instalacją gaśniczą wodną.

To oznacza, że dwa obiekty o zbliżonej powierzchni mogą wymagać zupełnie innego rozwiązania. Sam metraż przestaje być wystarczającą podstawą do doboru urządzeń.

Powietrze kompensacyjne przestaje być dodatkiem do projektu

Jednym z najważniejszych skutków nowej normy jest wyraźne podkreślenie roli powietrza kompensacyjnego. Nawet poprawnie dobrane urządzenia oddymiające nie zapewnią skuteczności, jeżeli projekt nie przewiduje prawidłowego napływu powietrza z zewnątrz.

Z punktu widzenia wykonawczego oznacza to konieczność równie starannego potraktowania otworów i urządzeń kompensacyjnych, jak samych klap oddymiających. To właśnie tutaj bardzo często ujawniają się błędy, które później obniżają skuteczność całego układu.

Ścienne urządzenia oddymiające nie są rozwiązaniem uniwersalnym

Norma dopuszcza stosowanie ściennych urządzeń oddymiających, ale nie oznacza to, że są one właściwym wyborem w każdym obiekcie. Ich zastosowanie wymaga spełnienia konkretnych warunków dotyczących rozmieszczenia, powierzchni czynnej i działania względem warunków zewnętrznych.

W praktyce oznacza to potrzebę ostrożnego projektowania. Decyzja o zastosowaniu ściennego urządzenia oddymiającego powinna wynikać z analizy technicznej, a nie z uproszczenia montażu.

W przypadku klatek schodowych sama norma to za mało

To szczególnie ważne dla projektów realizowanych w budynkach mieszkalnych, użyteczności publicznej i obiektach, w których klatka schodowa pełni kluczową funkcję ewakuacyjną. W takich przypadkach PN-B-02877-4:2025-07 trzeba czytać łącznie z wytycznymi CNBOP-PIB dotyczącymi oddymiania klatek schodowych.

Dopiero takie zestawienie pozwala prawidłowo ocenić, kiedy układ grawitacyjny jest uzasadniony, a kiedy niezbędne będzie rozwiązanie z nawiewem mechanicznym.

Nie każda klatka schodowa powinna być oddymiana w ten sam sposób

Jednym z częstych błędów jest mechaniczne powielanie tego samego schematu w różnych typach budynków. Tymczasem skuteczność oddymiania klatki schodowej zależy od jej geometrii, sposobu wydzielenia, rodzaju drzwi, relacji z przestrzeniami przyległymi oraz wpływu wiatru i ciągu termicznego.

To właśnie dlatego profesjonalne projektowanie wymaga dziś nie tylko znajomości urządzeń, ale przede wszystkim rozumienia funkcji całego układu w scenariuszu pożarowym.

Odbiór i eksploatacja trzeba przewidzieć już na etapie projektu

Nowa norma wyraźnie akcentuje uruchomienia, testy odbiorcze, badania okresowe i postępowanie przy awarii. To bardzo istotna zmiana praktyczna. System ma być nie tylko poprawnie policzony, ale również możliwy do sprawdzenia i utrzymania w całym okresie użytkowania obiektu.

Dla inwestora oznacza to potrzebę weryfikacji, czy proponowane rozwiązanie rzeczywiście daje się odebrać i serwisować. Dla wykonawcy oznacza to większą odpowiedzialność za jakość montażu i zgodność działania wszystkich elementów systemu.

Co to oznacza dla inwestora i wykonawcy

Z perspektywy inwestora nowa norma zwiększa znaczenie dobrze przygotowanych założeń projektowych. Z perspektywy wykonawczej rośnie znaczenie kompletacji systemu, poprawnej logiki sterowania i zgodności montażu z założeniami projektowymi. Z perspektywy serwisowej coraz ważniejsze staje się utrzymanie pełnej funkcjonalności całego układu, a nie tylko okresowe sprawdzenie pojedynczego siłownika lub czujki.

W praktyce oznacza to jedno: dobrze zaprojektowany system oddymiania musi być od początku potraktowany jako rozwiązanie techniczne wysokiej odpowiedzialności, a nie jako formalny dodatek do projektu.